Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p91

Vyavahāravṛtti v21.p91

Language
Sanskrit

v21.p91

vyavahāra - chedasūtram-1-1/1 tamupasaṃpadyamānaṃ yopyācāryaḥpratīcchati, sopiprāyaścittabhāktataḥ śiṣyapratīcchakācāryāṇāṃ prāyaścittaṃ vivakṣuridamāha, sīsāyarie ityādi, śiṣye ācārye pratīcchake ca prāyaścitta vidhīyate prāyaścittadānavidhirucyate itibhāvaḥ, pratijñātameva nirvāhayati | [bhā.262] ege gilāṇagevā, tiṇhaviguragāu sīsamādīṇaṃ;
sese sisse gurugā, paḍicchalahagā gurūsarisaṃ | vṛ- ekasmin ekākini guro glāne vā tatra gacche tiṣṭhati yadi samāgataḥ śiṣyapratīcchako vā ācāryeṇā tathāsamāgataḥ san yadi pratīcchitastadā śiṣyādīnāṃ śiṣyapratīcchakācāryāṇāṃ trayāṇamapi prāyaścittaṃ gurukāścatvāro gurumāsāḥ, yaḥ punaranyaḥ śeṣo'pariṇatālpādhārasthavirabahurogamaṃdadharmaparivāralakṣaṇaḥ, tasmin śeṣe yadisamāgataḥ śiṣyaḥ tatastasyaprāyaścittaṃgurukāścatvāro gurumāsāḥ atha pratīcchakaḥsamāgatastarhitasya laghukāścatvārolaghumāsāḥ gurūsarisamiti, gurorapiśiṣyapratīcchakasadṛśaṃ prāyaścittaṃ, kimuktaṃ bhavati yadi śiṣyaṃ pratīchati tataḥ prāyaścittaṃ catvāro gurumāsāḥ, atha pratīcchakaṃ tarhi catvāro laghukā iti | [bhā.263] sīsapaḍicche pāhui, cchedo rāiṃdiyāṇipaṃceva |
āyariyassavi gurugā, doveepaḍicchamāṇassa | vṛ-yadi prābhṛte guroḥ kenāpi sahādhikaraṇe vartamāne śiṣyaḥ pratīcchako vā samāgataḥ tadā tasya śiṣyasya pratīcchakasya vā prāyaścittaṃ paṃca rātriṃdivāni paryāyasya cchedaḥ, ācāryasya punavipyeto pratīcchataḥ pratigṛhṇataḥ prāyaścittaṃ gurukāścatvāro gurumāsāṃ tadeva prathamabhaṃge nirgamanadoṣā uktāḥ āgamanamaśuddhaṃtadābhavati,yadāvajikādiṣupratibadhyamānaḥsamāgataḥ tatrāpipratibaṃdhanimittaṃprāyaścitaṃ sūtrānusārato vaktavyaṃ gataḥ prathamobhaṃgaḥ dvitīyabhaṃgopyetādṛśa eva navaraṃ tatrāgamanaṃ śuddhaṃ kvacidapi vrajikādau pratibaṃdhākaraṇāt tṛtīyacaturthabhaṃgāvanukrameṇāha - [bhā.264] etaddosavimukkaṃ vaiyādīpaḍibaddhamāyātaṃ,
dāūṇapacchitta: paḍibaddhaṃpipaḍicchejjā | vṛ- etairanaṃtaroditairadhikaraṇakāritvavikṛtilāṃpaṭyādidoṣaivimuktametena nirgamanaṃ śuddhamuktaṃ, tathā vajikādau apratibaddhaṃ kvacidapi pratibaṃdhamākurvatamāyātametena gamanaṃ śuddhamupadarśitaṃ eṣa caturtho bhaṃgaḥ eṣa evotsargataḥ śreyāniti jñāpanārthaṃ tṛtīyabhaṃgātpūrvamuktaḥ | evaṃbhūtaṃ pratīcchet tṛtīyabhaṃgamāha - dāuṇetyādi | yastvadhikaraṇakāritvādidoṣavinirmukto nirgataḥ kevalaṃ vrajikādiṣu pratibadhyamānaḥ samāgatastamapyapavādapadena yatvajikādiṣu pratibaṃdhakaraṇamabhūttannimittaṃ prāyaścittaṃ datvā pratīcched | [bhā.265] suddhaṃ paḍicchiūṇaṃ, apaḍicchaṇā lahuyatinidivasāni;
sīse āyarievā, paricchā tatthimā hoi | vṛ-śuddhaṃ nirgamanamāgamanadoṣarahitaṃ pratīcchya pratigṛhya trīn divasān yāvat parīkṣet kimeṣa dharmaśraddhāvān kiṃvā neti, yadi punarna parīkṣyate tatopya parīkṣaṇe lahuyatti māsalaghuprāyaścittaṃ, ācāryāṃtarābhiprāyeṇacaturmāsalaghu,sāca parīkṣāubhayathāpiśiṣya ācāryāṃ parīkṣate, ācāryāḥ śiṣyaḥ ubhayathāpica parīkṣāāvaśyakādipadaistathā cāha sisse ityādi, tatratasmin upasaṃpadyamāne pratīcchite sati śiṣye ācāryeca parasparamiyamāvaśyakādipadairvakṣyamāṇā parīkṣābhavati tāmevāha -