Vavahara v22.p83
Vyavahāravṛtti v22.p83
- Language
- Sanskrit
v22.p83
vyavahāra- chedasūtram - 2 - 4 / 116 mū. (116) cariyā niyaṭṭe bhikkhū jāva caurāya paṃcarāyāto there pāsejjā saccaiva āloyaṇā sacceva paḍikkamaṇā | sacceva uggahassa puvvāṇunnavaṇā ciṭhṭhati | ahālaṃdamavi uggahe |
mū. (117) cariyā niyaṭṭe bhikkhū paraṃ caurāya paṃcarāyāto there pāsejjā | puno āloejjā puno paḍikkamejjā puno ccheyassa parihārasya vā uvaṭhāeja bhikkhubhāvassa aṭhāe | doccaṃpi uggahe anunnaveyavve siyā | anujāṇaha bhaṃte mitoggahaṃ ahālaṃdaṃ dhuvaṃ niyayaṃ nicchaiyaṃ veuṭṭiyaṃ tato pacchā kāyasaṃphāsaṃ |
vṛ- asya ca sūtradvayasyāpyarthaḥ sa eva yaścarikāpraviṣṭasūtradvayasya yadyevaṃ kimarthamanayorupādānaṃ carikāpraviṣṭabhūtrābhyāmeva gatārthatvāttathā hi-yaiva carikāpraviṣṭānāṃ samācārī saiva carikāto nivṛttānāmapīti, satyametat, kevalamanuccārite nivṛttasūtradvaye yaiva carikāpraviṣṭanāṃ sāmācārī saiva carikāto nivṛttānāmapīti na labhyate | sūtre 'nupāttatvāt kintvanyat kimapi kalpeta tataḥ kalpanāntaraṃ mābhūditi nivṛtasūtradvayamiti, sūtrapañcakasaṃkṣepārthaḥ | samprati bhāṣyakṛdviṣamapadavivaraṇaṃ cikīrṣuḥ prathamato yaccarikāpraviṣṭādyasūtre'bhihitaṃ jāva caurāyā paṃcarāyāto there pāsejjā iti tadvyākhyānārthamāhapaṃcāhaggahaṇaṃ puna balakaraṇaṃ hoi paṃcahiṃ dinehiṃ | egadugatinnipanagā āsajja balaṃ vibhāsāe ||
vṛ- sūtre jāva caurāya paṃcarāyāu ityatra yat paṃcāhagrahaṇaṃ punarviśeṣataḥ kṛtamācāryeṇa punaḥśabdo viśeṣe tat pañcabhirdinaiḥ balakaraṇaṃ bhavatīti jñāpanārthaṃ | uktaṃ ca- egapaṇagaddhamāsaṃ saṭhī puna manuyagoṇahatthīṇamiti | atha pañcamirdinaiḥ kathamapi valaṃ na bhavatīti tato dvitīyamapi pañcāhaṃ yāvattathā cāha-eka dvitripañcakā divasānāṃ balamāśritya vibhāṣayā vikalpena ekaṃ vā dvau vā trīnvā yāvadityevaṃrūpeṇa sūtre cekaṃ pañca rātragrahaṇamupalakṣaṇaṃ vyākhyānato viśeṣapratipattirato na bhāṣyasūtrayorvirodhaḥ |
samprati sacceva āloyaṇetyādi padavyākhyānārthamāha
upasaṃpajamāṇeṇa jā dattā loyaṇā purā | avasanne hi āgamma, paḍikkaṃto ubhāvato || jāyānnavā puvvaṃ, yā sāhammi uggahe | saṃbhāvaṇāe sālaṃdajā bhāvo anuvattatī ||
vṛ-yā anyasmāddvaṇādāgatenopasampadyamānenālocanā purā dattā saiva tiṣṭhati | yaśca pūrvamavasannebhya āgamya bhāvataḥ pratikrāntastadeva pratikramaṇaṃ tiṣṭhati | yāvaśca pūrvamanyasmādvaṇādāgatena sādharmikāvagrahasyānujñāpanā kṛtā, saiva tiṣṭhati | ahālandamavītyava yo'piśabdastasyārthaḥ | sāna eṣā ca kevalaṃ yāvat kāla uktastāvantaṃ kintu ciramapi kālaṃ yāvadbhāvo'dhikṛtagacchasthāpayitayā'nuvartate tāvatsaivāvagrahasyājñāpanā tiṣṭhati, yathālandamapiityantardīpakaṃ tato yathālandamapi saivālocanā tadeva ca pratikramaṇamapi draṣṭavyay | adhunā dvitīye carikāpraviṣṭasūtre yaduktaṃ paraṃ caurāya paṃcarāyāto ityādi tadvayākhyānārthamāha
80
parati pariṇate bhāve parabbhūto uso puno | navovasaṃpayāeva tatthā loe paḍikkame ||
vṛ- paraṃ caurāya paṃcarāyāto | ityatra paramiti vyākhyānato viśeṣapratipattistato'yamarthaḥ | pariṇate gacchānmayā niṣkramitavyamityevaṃ pariṇate bhāve ata eva gacchātparibhūtaḥ san caturātrātyañcarātrādvā
Linked texts (1)
- Vavahāra — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit