Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana p215

Sukhabodhā p215

Language
Sanskrit

p215

śrīuttarādhyayanasūtre śrīnaimica
ndrīyā sukhabodhākhyā laghuvṛttiḥ |

viśeṣārthastu bṛhaṭṭīkāto'vaseyaḥ | “aitthaṃ puṇa ahigāro, ṇāyabo hoi maṇuyamaraṇeṇaṃ | mottuṃ akāmamaraṇaṃ, sakāmamaraṇeṇa mariyavaṃ || 1 || " sāmprataṃ sūtramanugamyate—
annavammi mahohammi, ege tinne duruttaraṃ | tattha ege mahāpanne, imaṃ paṇhamudāhare || 1 ||
vyākhyā - arṇava iva arṇavaḥ - adṛṣṭaparapāratayā bhava eva tasmin mahān oghaḥ - pravāho bhavaparamparātmako yasmin sa mahaughaḥ tatra, 'ekaḥ ' rāgadveṣādisahabhāvarahitaḥ, tīrṇa iva 'tīrṇaḥ' tīraprāpta ityarthaḥ, "duruttaraṃ " ti vibhaktivyatyayāt 'durattare' duḥkhottāre | tatra 'eka:' tathāvidhatīrthakaranāmakarmodayādanuttarāvāptavibhūtitayā advitīyaḥ, sa hi ekadā eka eva bharate sambhavati | mahatī - nirāvaraṇatayā aparimāṇā prajñā-kevalajñānātmikā saṃvit vidyate'sya sa tathā 'imam' anantaravakṣyamāṇaṃ 'praśnaṃ' praṣṭavyārtharūpam "udāhare" udāhṛtavāniti sūtrārthaḥ || 1 || yadudāhṛtavāṃstadāha
saṃtime a duve ṭhāṇā, akkhāyā māraṇaṃtiyā | akāmamaraṇaṃ ceva, sakāmamaraṇaṃ tahā || 2 || vyākhyā—“saṃtī”ti vacanavyatyayena staḥ- vidyete 'ime' pratyakṣe, 'caḥ' pūraṇe, 'dve' dvisaṃkhye, tiṣṭhantyanayorjantava iti sthāne 'ākhyāte' purātanatīrthakṛdbhirapi kathite, maraṇamevāntaḥ - nijanijāyuṣaḥ paryanto maraṇāntastasmin bhave māraṇāntike | te eva nāmata upadarśayati – 'akāmamaraṇaṃ' vakṣyamāṇasvarūpaṃ, 'caḥ' samuccaye, 'eve 'ti pūraṇe, 'sakāmamaraṇaṃ' vakṣyamāṇa| svarūpameva tatheti sūtrārthaḥ || 2 || keṣāṃ punarime ? kiyadvārā vā ? ityata āha
bālāṇaṃ akāmaṃ tu, maraṇaṃ asaī bhave | paṃḍiyāṇaṃ sakāmaṃ tu, ukkoseṇa saī bhave || 3 || 1 "atra punaradhikāro, jñātavyo bhavati manujamaraṇena | muktvā'kāmamaraṇaṃ, sakāmamaraṇena marttavyam || 1 ||”
(CXCXCXCXCXCX XOXOX CXCXCXCX
pañcamaṃ
akāmamaraṇīyākhya
madhyayanam |
akāma-sa
kāmākhye dve maraṇasthāne |

Linked texts (1)