Uttarajjhayana p216

p216

XOXOXOXOXOXOXOXoxoxoXAM
vyākhyā-bālā iva bālāḥ sadasadvivekavikalatayā teṣām “tu" tti tuśabdasyaivakārārthatvād akāmameva maraṇam |
akāmamara'asakata' vāraṃvāraṃ bhavet , te hi viṣayābhiṣvaṅgato maraṇamanicchanta eva mriyante, tata eva ca bhavāṭavīmaṭanti | 'paṇḍi- ṇasvarūpam| tānā' cāritravatāṃ saha kāmena-abhilāṣeṇa vartata iti 'sakāmaṃ sakāmamiva sakāmaṃ, maraṇaṃ prati asanastatvāt tadasatrastatayaivotsavabhūtatvāt tādṛśāṃ maraṇasya | tathā ca vācakaḥ-"saścitatapodhanānāṃ, nityaṃ vrataniyamasaṃyamaratānām | utsavabhūtaṃ
manye, maraṇamanaparādhavṛttīnām ||1||" na tu paramārthatasteṣāṃ sakāmatvam , maraṇābhilāṣasyāpi niṣiddhatvāt | uktaṃ hiKI"mā mā hu viciṃtijjā, jīvāmi ciraṃ marāmi ya lahum̐ ti | jai icchasi tariu je, saṃsāramahoyahimapāraṃ ||1||" ti |
'tuḥ' pūrvāpekṣayā viśeṣadyotakaḥ | tatra 'utkarṣeṇa' ityutkarṣopalakṣitaṃ kevalisambandhītyarthaḥ| akevalino hi saṃyamajīvitaṃ dīrghamiccheyurapi, muktyavāptiḥ itaḥ syāditi | kevalinastu tadapi necchanti, āstāṃ bhavajīvitamiti tanmaraṇasyotkarṣeṇa sakāmatā, 'sakṛt' ekavārameva bhavet | jaghanyena tu śeṣacāritriṇaḥ saptā'ṣṭa vā vārān bhavedityākūtamiti sūtrārthaḥ ||3|| yaduktaṃ-'ime dve sthāne' tatrā''dyaṃ tāvadāhatatthimaṃ paḍhamaṃ ṭhāṇaṃ, mahāvīreṇa desiyaṃ | kāmagiddhe jahā bāle, bhisaṃ kūrāī kuvai ||4|| vyākhyā-tatre'ti tayoḥ akāmamaraṇa-sakāmamaraṇākhyayoḥ sthānayormadhye 'idam' anantaramabhidhāsyamānarūpaṃ 'prathamam' ādyaṃ sthānaṃ 'mahāvīreṇe'ti caramatīrthakṛtā, 'tatraiko mahāprajñaḥ' iti mukulitokterabhivyaktārthametat , 'deśitaṃ' prarūpitam | kiṃ tat ? ityāha-kāmeṣu-icchāmadanātmakeṣu gṛddhaḥ-abhikāṅkāvān kāmagṛddhaḥ, 'yatheti upadarśanārthaḥ, 'bālaḥ' uktarūpaḥ 'bhṛśam' atyartha 'krūrāṇi' raudrāṇi karmāṇīti gamyate, tāni ca prāṇavyaparopaṇādīni "kuvai" tti 'karoti'
"mā maiva vicintayeḥ, jīvāmi ciraṃ niye ca laghu iti | yadīcchasi tarītuṃ, saṃsāramahodadhimapāram ||1||"
XOXOXOXOXOXOXXXXXXX