Uttarajjhayana p220
Sukhabodhā p220
- Language
- Sanskrit
p220
akāmamaraṇasvarūpam|
etaditi manyate| upalakṣaṇatvādbhāṣate ca-'na māṃsabhakṣaṇe doṣo, na madye na ca maithune |' ityādi | tadanena manasā vacasā kāyena vā satyatvamasyoktamiti sūtrārthaḥ|| 9 || punastadvaktavyatāmevāha
kāyasā vayasā matte, vitta giddhe ya itthisu| dahao malaṃ saṃciṇaḍa, sisuṇāgo va maṭṭiyaṃ ||10||
vyākhyā-"kāyasa" tti sūtratvāt 'kāyena' śarīreṇa 'vacasā' vācā upalakṣaṇatvāt manasā ca 'mattaḥ' dṛptaḥ | tatra kāyena mattaḥ madāndhagajavat, yatastataḥpravṛttimān yadvā 'aho! ahaṃ balavān rūpavāṃśca' iti cintayan | vacasā svaguṇān khyāpayan 'aho! ahaṃ susvaraḥ' ityādi vā cintayan | manasā ca madādhmātacetāḥ 'aho'hamavadhāraṇāśaktimān' iti vā manvānaḥ| vitte' draviṇe 'gṛddhaḥ' gṛddhimān | caśabdaḥ bhinnakramaḥ, tataḥ strīṣu ca gṛddhaḥ| tatra 'vitta gṛddhaḥ' iti adattādānaparigrahopalakṣaṇam , tadbhāvabhāvitvāt tayoḥ| 'strīṣu gṛddhaḥ' ityanena maithunā''sevitvamuktam , sa hi 'triyaḥ saṃsārasarvasvabhūtāḥ' iti manyate | tathā ca tadvacaḥ-'satyaṃ vacmi hitaṃ vacmi, sāraṃ vacmi punaḥ punaḥ | asminnasāre saṃsāre, sāraṃ sāraṅgalocanāḥ||1|| tadabhiratimāṃśca maithunāsevī eva bhavati | sa evaṃvidhaḥ kim ? ityāha-"duhao" tti dvidhā-dvābhyāṃ rāgadveṣātmakābhyāṃ bahirantaḥpravṛttyātmakābhyāṃ vā prakārābhyāṃ 'malam' aṣṭaprakāraṃ karma 'sañcinoti' badhnāti | ka iva kim ? | ityāha-'śiśunāgaḥ' gaṇḍūpadaḥ-alasa ityarthaḥ, sa iva mṛttikām | sa hi snigdhatanutayā bahī reṇubhireva guṇḍyate, tāmeva cānīte iti bahirantaśca dvidhā'pi malamupacinoti tathā'yamapi | etaddṛṣṭāntābhidhāne tvayamabhiprāyaḥ-yathā'sau bahirantaśca upacitamalaḥ kharataradivākarakaranikarasaṃsparśataḥ śuṣyannihaiva kliśyati vināśaṃ cā''pnoti tathā'yamapyucitamala āśukārikarmavaśata ihaiva janmani kliśyati vinaśyati ceti sūtrārthaḥ || 10|| amumevārtha vyaktīkartumāhatao puṭṭho āyaṃkeṇaṃ, gilāṇo paritappai | pabhīo paraloyassa, kammāṇuppehī appaṇo||11||
KeXXXXXXXXXXXXX
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit