Uttarajjhayana p221

p221

pañcamaṃ akāmamaraṇīyākhyamadhyayanam|
akāmamaraṇasvarūpam |
śrīuttarā-16 vyākhyā-"tao" tti takaḥ 'tato vā' daṇḍārambhaṇādyupārjitamalataḥ spṛṣṭaḥ, kena ? 'ātaṅkena' āśughātinā dhyayanasūtre śūlavisūcikādirogeṇa, 'glānaḥ' mandaḥ 'paritapyate' bahirantaśca khidyate | 'prabhītaḥ' iti prakarṣeṇa trastaḥ, kutaḥ ? śrīnaimica- | "paraloyassa" tti paralokāt subvyatyayena pañcamyarthe paṣṭhī | kimiti ? kriyata iti karma-kriyā tadanuprekṣata ityevaṃśīlaḥ
ndrīyā | kānuprekṣī, yata iti gamyate | kasya ? ātmanaḥ, sa hiṃsā'līkabhāṣaṇādikāmātmaceṣṭāṃ cintayan 'na kiścit mayā sukhabodhā- śubhamācaritaṃ kintu sadaivājarāmaravat ceṣṭitam' iti cintayan cetasi ātaṅkagataḥ khidyate | bhavati hi viṣayākulitacetakhyā laghu-IX
so'pi prāyaḥ prāṇoparamasamaye'nutāpaḥ| tathā cāhuḥ—'kīrati jāī jova-ṇamaeṇa aviyāriūṇa kajjāiṃ | vayapariṇāme vṛttiḥ |
sariyāī tāī hiyae khuḍukaṃti || 1||" 11|| amumevārtha vyaktīka māha
suyā me ṇarae ṭhāṇā, asīlāṇaṃca jā gaī| bālāṇaṃ kūrakammāṇaṃ, pagāḍhā jattha veyaṇā ||12|| ||104||
vyākhyā-'śrutāni' ākarṇitāni 'me' mayā narake 'sthānāni' kumbhīvaitaraṇyasipatravanādīni | tatkimiyatā'pi paritapyate ? ityāha-'aśīlānām' asadācārāṇāṃ yā 'gatiḥ' narakādikā sā ca śrutā, kīdṛśānām ? 'bālānām' ajñānāṃ 'krūrakarmaṇāṃ' hiṃsra-mṛṣābhāṣakādīnāṃ 'pragāḍhāḥ' prakarṣavatyaḥ 'yatra' yasyāṃ gatau 'vedanāḥ' śītoṣṇaśāsmalyāśleṣaṇādayaḥ | tadayamasyāśayaḥ-mamaivaṃvidhānuṣṭhānasya evaṃvidhaiva gatiriti sūtrārthaḥ || 12 ||
satthovavāiyaṃ ṭhāṇaṃ, jahā me tamaṇussuyaṃ | āhākammehi gacchaṃto, so pacchā paritappai ||13|| vyākhyā-'tatre ti narakeṣu upapāte bhavaṃ aupapātikaṃ 'sthānaṃ' sthitiḥ 'yathā' yena prakāreṇa bhavatīti śeṣaḥ, 'me' mayā 'lat' ityanantaroktaparāmarśa 'anuśnutam' avadhāritaṃ gurubhirucyamānamiti śeṣaḥ | aupapātikamiti ca avato'syā'
"kriyante yāni yauvana-madenāvicārya kāryāṇi | vayaḥpariṇāme smṛtāni, tāni hṛdaye khaṭaskurvanti ||1||"
||104||