Uttarajjhayana p253
Sukhabodhā p253
- Language
- Sanskrit
p253
xoxoxoxoxoxoxoxoxoxoxox-OX
māṇusataṃ bhave mūlaṃ, lābho devagaī bhave | mūlaccheeṇa jīvāṇaṃ, ṇaragati rikkhattaṇaṃ dhuvaṃ || 16 || vyākhyā – 'mānuṣatvaṃ' manujatvaṃ 'bhavet' syāt mūlamiva 'mūlaṃ' svargāpavargātmakataduttarottaralābha hetutayā, tathā lābha iva 'lābha:' manujagatyapekṣayā viṣayasukhādibhirviśiṣṭatvāt 'devagatiḥ' devatvāvāptirbhavet | evaṃ ca sthite kim ? ityāha'mūlacchedena' manuṣyagatihānyātmakena 'jīvānāṃ' prāṇināṃ 'narakatiryaktvaṃ' narakatvaṃ tiryaktvaṃ ca tadgatyātmakaṃ 'bhuvaṃ' niścitam | ihāpi sampradāyaḥ -
1
tinni saṃsāriṇo sattā māṇussesu bhavesu āgayā | tatthego saṃjameṇa laddhamaddavajjavāiguṇasaṃpanno majjhimāraṃbhapariggahajutto kālaṃ kāūṇa kāhāvaṇasahassamūlatthāṇīyaṃ tameva māṇusattaṃ paḍilabhai | bīo puṇa sammadaṃsaṇacarittaguṇaparisuṭṭhio sarāgasaṃjameṇa laddhalābhavaṇio va devesu uvavanno | taio puṇa "hiṃse bāle musāvāī" icceehiṃ puvabhaṇiehiṃ sāvajjajogehiṃ baṭṭiuṃ chinnamūlavaṇiya iva naragesu tiriesu vā uvavajjai vi sūtrārthaḥ || 16 || yathā mūlacchedena nārakatiryaktvaprāptistathā svayaṃ sūtrakṛdāha
duhao gatī bālassa, āvaī vahamūliyā | devattaṃ māṇusattaṃ ca, jaṃ jie lolayā saḍhe || 17 || vyākhyā - "duhao" tti 'dvidhā' dviprakārā 'gatiḥ' sā ca prakramāt narakagatiḥ tiryaggatiśca 'bālasya' rāgadveṣā| bhyāmākulitasya bhavatīti gamyate | tatra ca gatasya " āvai" tti āpat, sā ca kīdṛśī ? vadhaḥ - vināśo vā tāḍanaṃ mūlam - ādiryasyāḥ sā tathā, mūlagrahaṇāt chedabhedātibhārāropaṇādiparigrahaḥ | anubhavanti hi narakatiryakṣu jantavo vividhā vadhādyāpadaḥ | uktaśca – “chijjati tikkhasatthehiṃ, ḍajyaṃte paramaggiṇā | sīuṇhehiṃ vilijjaṃti, nippīlijjaṃti jaṃtae || 1 || 1 "chidyante tīkṣṇaśastraiḥ dahyante paramābhinā | śītoṣṇairbilīyante, nipīlyante yatrake || 1 ||
saptamaṃ auraśrīyamadhyayanam |
dharmaviṣayā
upamā |
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit