Uttarajjhayana p254
Sukhabodhā p254
- Language
- Sanskrit
p254
u0 a0 21
ṇārayā ṇarae ghore, pāvakammāṇa kārayā | acchimīlaṇamettaṃ pi, jattha sokkhaṃ ṇa vijjae || 2 || chiṃdaṇaṃ bhiṃdaṇaṃ ghoraṃ, vāhaṇaṃ bhārabhaṃjaṇaṃ | damaṇaṃkaṇaṃ ca dāhaṃ ca, paropparavighāyaṇaṃ || 3 || sīuṇhakhuppivāsāo, tāḍaṇāvāhaṇāṇi ya | sahate pāvakammā u, tirikkhā veyaṇā bahū || 4 ||" kimityevam ? ata āha— 'devatvaṃ' devabhavaṃ 'mānuṣatvaṃ ca' narabhavaṃ 'yad' yasmāt 'jitaḥ' hāritaḥ “lolayāsaḍhe" ti lolatā - piśitādilāmpaṭyaṃ tadvyāptatvāt so'pi lolatetyuktaḥ, śaṭhaḥ-viśvastajanavañcakaḥ | iha ca lolatā paścendriyavadhādyupalakṣaṇam, tataśca narakahetvabhidhānametad | yata uktam— “mahāraṃbhayāe mahāpariggahayāe kuṇimāhāreṇaṃ paṃciṃdiyavaddeṇaṃ jīvā nirayāuyaṃ kammaṃ niyacchaṃti ||” śaṭha ityanena tu śāṭhyamuktam, tacca tiryaggatihetuḥ | uktañca – “māyātiryagyonasye” ti | ayamatrāśayaḥ — yato'yaṃ bālo lolatayā śāṭhyena ca devatvaṃ manujatvaṃ ca hāritaḥ ato'sya dvidhaiva gatiriti sūtrārthaḥ || 17 || punarmūlacchedameva samarthayitumāha— tao jie saī hoi, duvihaṃ duggaiṃ gae| dullabhā tassa ummaggā, addhāe suirādavi || 18 ||
vyākhyā–‘tataḥ’ devatvamanujatvajayāt “jiya” tti vyavacchedaphalatvādvākyasya jita eva " sai " tti sadā bhavati 'dvividhāṃ' dvibhedāṃ 'durgatiṃ' duṣṭagatiṃ 'gataḥ ' prāptaḥ | sadā jitatvameva vyanakti — durlabhā 'tasya' bālasya "ummagga" tti sūtratvāt 'unmajjā' nārakatiryaggatinirgamanātmikā, 'addhāyāṃ' kāle - āgāminyāṃ 'sucirādapi ' addhāśabdenaiva kālābhidhānāt suciraśabdaḥ prabhūtatvamevāha, tato'yamarthaḥ – anāgatāyāmaddhāyāṃ prabhūtāyāmapi, bāhulyāt cettha -
1 nārakā narake ghore, pāpakarmaṇāṃ kārakāḥ | akṣimīlanamātramapi, yatra saukhyaṃ na vidyate ||2|| chedanaṃ bhedanaṃ ghoraṃ vahanaṃ bhārabhañjanam | damanamaṅkanaṃ ca dāhaṃ ca, parasparavidhātanam ||3|| śītoṣṇakṣutpipāsāḥ, tāḍanābādhanāni ca | sahante pāpakarmāṇastu tiryañco vedanā bahvīḥ ||74||” 2 "mahāsssmatayā mahāparigrahatathā māṃsāhāreṇa pacendriyavadhena jīvā narakāyuṣkaṃ karma niyacchanti || "
xoxoxoxoxxoxoxoxoxoxOXO
dharmaviṣayā
upamā |
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit