Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana p255

Sukhabodhā p255

Language
Sanskrit

p255

saptamaṃ
aurabhrīyama
Toll
dhyayanam |
śrīuttarādhyayanasūtre śrīnemica
ndrīyā sukhabodhākhyā laghuvṛttiḥ |
gharmaviṣayā upamā |
||121||
*muktam , anyathā hi kecid ekabhavenaiva tata uddhṛtya muktimapi avānuknsyeveti sūtrārthaḥ || 18 || itthaṃ paścānupūrvyapi
vyākhyāṅgamiti paścādukte'pi mūlahāriṇi prathamamupanayamupadarya mūlapraveśinyabhidhātumāhaevaṃ jiaṃ sapehāe, tuliyā bālaṃ ca paṃḍiyaṃ | mūliyaṃ te pavesaṃti, māṇusaṃ joṇimiti je ||19|| ___ vyākhyā-'evam' uktanītyā 'jitaṃ' devatvamanujatve hāritaṃ bālamiti prakramaḥ, “sapehāe" tti 'samprekṣya' samyagālocya tathā 'tolayitvā' guṇadoṣavattayā paribhāvya bālaṃ paṇḍitaṃ ca, casya minnakramatvāt 'maulikaṃ' mūladhanaṃ te praveśayanti, mūlapraveśakavaṇiksadṛśāḥ ta ityabhiprāyaḥ| ye mānuṣī yoni 'āyānti' āgacchanti bālatāparihāreṇa taducitapaṇḍitatvamāsevamānā iti sūtrārthaḥ|| 19 || yathā mānuṣīṃ yonimāyānti tathā''havemāyāhiṃ sikkhāhiṃ, je narā gihisuvvayā| uti māṇusaṃ joṇiṃ, kammasacā hu pāṇiṇo||20|| ___vyākhyā-vimātrāmiḥ' vividhaparimāṇāmiḥ 'śikṣāmiḥ' prakṛtibhadrakatvādyabhyāsarūpābhiḥ, uktaśca-"cauhiṃ ṭhāṇehiṃ | jīvā maṇuyāuyaṃ baṃdhati, taṃjahā-pagaibhaddayāe pagaiviṇīyayāe sāṇukosayāe amacchariyayāe" tti | ye 'narāḥ' puruṣāḥ gṛhiṇaśca te suvratāśva-dhṛtasatpuruṣavratā gṛhisuvratāḥ, satpuruṣavrataṃ ca-sadācārānullānādi | laukikā apyāhuḥ"vipadyuccaiḥ stheyaṃ padamanuvidheyaṃ hi mahatā, priyā nyāyyā bṛttirmalinamasubhaṅge'pyasukaram | asanto nābhyoḥ suhṛdapi na yācyastanudhanaḥ, satāṃ kenoddiṣṭa, viṣamamasidhārāvratamidam || 1||" āgamavihitavratadhāraṇaṃ tvamīṣāmasambhavi, devagatihetutayaiva tadabhidhānāt | yattadornityābhisambandhāt te kim ? ityāha-upayānti mānuṣī yonim, kimityevam ? ata āha-"kammasañcā hu pāṇiṇo" tti 'huḥ' yasmāt samāni-avandhyaphalāni karmāṇi-jñānāvaraṇīyādīni yeṣāṃ te satyakarmāṇaḥ prāṇina iti sūtrārthaḥ||20|| samprati labdhalābhopanayamāha
1 "caturbhiḥ sthānarjīvā manujāyurvananti, tadyathā-prakṛtibhadratathā prakṛtivinītatayā sānukrośatayā amatsaritayeti"|
||12||

Linked texts (1)