Uttarajjhayana p264
Sukhabodhā p264
- Language
- Sanskrit
p264
vyākhyā-sa hi bhagavān kapilanāmā svayaṃbuddhaścaurasaṅghātasambodhanāye dhuvaka saṅgītavān | tatra dhruvaḥ-ya ekā-1 svayaṃbuddhena spadapratibaddho na tathā aghuvaḥ tasmin , saṃsāra iti sambandhaḥ| bhramanti hyatra sarveṣu sthāneṣu jantavaḥ | uktaśca-"raṅga-all kapilakeva
bhūmirna sā kāci-cchaddhā jagati vidyate | vicitraḥ karmanepathyairyatra satvainaṃ nāṭitam ||1||” iti | 'aśāśvate' aniye linā caura|aśāśvataṃ hi sakalamiha rājyādi | tathā ca hārilavācaka:-"calaṃ rājyaiśvarya dhanakanakasāraḥ parijano, nṛpādvā vāllabhyaṃ
samūhasya calamamarasaukhyaṃ ca vipulam | calaṃ rūpā''rogya calamiha varaṃ jīvitamidaṃ, jano dṛṣṭo yo vai janayati sukhaṃ so'pi capalaḥ sambodha||1||" 'saṃsāre' bhave pracurāṇyeva pracurakāṇi-prabhūtāni duḥkhāni śārīramānasāni yatra sa tathā, prākṛtatvāñcaivaṃ nirdeśaḥ karaṇam | sūtre | 'kimiti praśne, 'nāmeti vākyālavāre, 'bhavet' syāt tat karmaiva 'karmakam' anuṣṭhānaṃ yena' karmaṇā hetubhūtena 'ahami ti ātmanirdeśaḥ 'durgati narakādikāṃ na "gacchejja" tti 'na gaccheyam na yāyām | atra tasya bhagavataḥ saṃśayābhāve'pi durgatigamanābhāve'pi ca pratibodhyapūrvasaṅgatikāpekṣamitthamabhidhānamiti sūtrārthaḥ||1|| evaṃ ca bhagavatodgīte te'pyenameva dhruvakaṃ gāyanti, tālaca kuṭṭayanti, taiśca pratyudgīte bhagavānāha
vijahittu puṣasaṃjoyaṃ, ṇa siṇehaṃ kahiṃci kuvejā|
asiṇeha siṇehakarehiṃ, dosapaosehiṃ muccae bhikkhū ||2|| vyākhyā-vihāya' parityajya pūrvaiḥ-pūrvaparicitairmātṛpitrādibhiḥ upalakṣaṇatvādanyaiśca vajanadhanādibhiḥ saṃyogaḥsambandhaḥ pūrvasaṃyogastaṃ na 'sneham' abhiṣvaṅga 'kvacit' bāhye'bhyantare vā vastuni 'kurvīta' kuryāt | tathā ca ko guṇaḥ ? ityāha-'asnehaḥ' pratibandharahitaḥprākṛtatvād visarjanīyalopaḥ, 'nehakareṣvapi' snehakaraṇaśīleṣvapi putrakalatrādiṣu āstā
dhruvakalakṣaṇañcadam-yadgīyate pūrvameva, punaḥ punaḥ sarvakāvyabandheṣu | dhruvakamiti tadiha trividhaṃ, ṣaṭpadaṃ catuṣpadaṃ dvipadaṃ ca ||1||
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit