Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana p265

Sukhabodhā p265

Language
Sanskrit

p265

ndrīyā
sukhabodhā
khyā laghuvṛttiḥ |

manyeṣu, apiśvā'tra lupto draṣṭavyaḥ, doṣāḥ - ihaiva manastāpādayaḥ pradoṣāḥ - paratra narakagatyādayastaiḥ 'vimucyate' tyajyate bhikṣuriti sūtrārthaḥ || 2 || punaryadasau kṛtavāṃstadāha
to nāṇadaṃsaṇasamaggo, hiyanissesāya saṅghajīvāṇaṃ |
tesiṃ vimokkhaṇaṭṭhāe, bhāsatī muṇivaro vigayamoho || 3 ||
vyākhyā - "to" tti ' tataḥ' anantaraṃ bhāṣate munivara iti sambandhaḥ | sa ca kīdṛk ? jñānadarśanābhyāṃ prastāvāt kevalābhyāṃ samagra :- samanvitaḥ, kimarthaṃ bhāṣate ? ityāha — "hiyanisse sāya" tti sūtratvāt hitaḥ - pathyo nirupamasukhahetutvāt niḥśreyasaḥ - mokṣaḥ, hitaścāsau niḥśreyasaśca hitaniḥśreyasaḥ tasmai - tadartham keṣām ? 'sarvajīvānām' aśeṣaprāṇinām, 'casya gamyamānatvāt, 'teṣām' pañcaśatasaṃkhyānāṃ caurāṇāṃ 'vimokṣaṇārtham' aṣṭavidhakarmmavimocanārthaṃ bhāṣate, varttamānanirdeśaḥ tatkālavivakṣayā, munivaro vigatamohaḥ | nanu “ hiyanissesāya saṅghajīvāṇaṃ” tītyukte "tesiṃ vimokkhaṇaṭṭhāe" ityatiricyate, na, tānevoddiśya bhagavataḥ pravṛttiriti pradhānatvāt punastadvimokṣaṇārthamityabhidhānamaduṣṭamiti sūtrārthaḥ || 3|| yadasau bhāṣate tadāha - sabaṃ gaṃdhaṃ kalahaṃ ca, vippajahe tahāvihaṃ bhikkhū | sadhesu kāmajāe, pāsamāṇo na lippatī tāī || 4 || vyākhyā – 'sarvam' aśeṣaṃ 'granthaṃ' bāhyaṃ dhanādi āntaraṃ mithyātvādi, kalahahetutvāt 'kalahaḥ' krodhastaṃ, caśabdāt mānādīṃśva, abhyantaragrantha rūpatve'pi caiṣāṃ pṛthagupādānaṃ bahudoṣatākhyāpanārtham | "vippajahe" tti viprajahyāt ' vityajet, ' tathāvidhaṃ' karmmabandhahetuṃ na tu dharmopakaraṇamapītyabhiprāyaḥ, 'bhikṣuḥ' yatiḥ | tataśca kiṃ syāt ? ityāha - sarveṣu 'kāmajāteṣu' kāmaprakāreṣu ''pāsamāṇo” tti 'paśyan ' prekṣamāṇo'tyantakaṭukaṃ tadviṣayaṃ doṣamiti gamyate, 'na lipyate' na sajyate trāyate - rakṣati ātmānaṃ durgateriti trāyīti sūtrārthaḥ || 4 || itthaṃ pranthatyāgino guṇamabhidhāya vyatireke doṣamāha -
aṣṭamaṃ
kāpilīya
madhyayanam |
svayaṃbuddhena
kapilakeva
linā caura
samūhasya sambodha
karaṇam |

Linked texts (1)