Uttarajjhayana p266
Sukhabodhā p266
- Language
- Sanskrit
p266
u0 a0 22
XXX
bhogāmisadosavisanne, hiaṇisseyasabuddhivocatthe |
bāle ya maṃdie mūḍhe, bajjhati macchiyā va khelami || 5 ||
vyākhyā - bhogā eva gṛddhihetutvād āmiṣaṃ bhogāmiṣaṃ tadeva doṣaḥ ātmadūṣaṇād bhogāmiṣadoṣastasmin viṣaṇṇaḥvividhaṃ sannaḥ - nimagnaḥ, hite niḥśreyase - mokṣe buddhi: - tatprāpyupāyaviṣayā matiḥ viparyastā- viparyayavatī yasya sa hitaniḥśreyasabuddhiviparyastaḥ, 'bālaśca' ajñaḥ "maṃdie” tti sūtratvāt 'mandaḥ' dharmakāryakaraṇaṃ prati anudyataḥ 'mūḍhaḥ' mohākulitamānasaḥ 'badhyate' śliṣyate arthād jñānāvaraṇādikarmaṇā makṣikeva 'khele' śleṣmaṇi rajaseti gamyate | idamuktaṃ bhavati — yathā'sau tadgandhādibhirākṛṣyamāṇā khele majjati, magnā ca reṇvādinā badhyate, evaṃ janturapi bhogāmiṣamagnaḥ karmaṇeti sūtrārthaḥ || 5 || nanu yadyevamamī bhogāḥ karmmabandhakāraṇaṃ kiṃ naitān sarvajantavastyajanti ? ityāhadupariccayā ime kāmā, ṇo sujahā adhīrapurisehiṃ |
aha saṃti subayā sāhū, je taraṃti ataraṃ vaṇiyā va || 6 ||
vyākhyā—‘duḥparityajāḥ' duḥparihāryāḥ 'ime' pratyakṣata upalabhyamānāḥ kāmāḥ 'no' naiva " sujaha" tti sūtratvāt 'suhānāḥ' sutyajā viṣasampṛktamadhurānnavat | kaiḥ ? 'adhīrapuruṣaiḥ' asāttvikanaraiḥ | yacceha 'duḥ parityajāḥ' ityuktvā punaḥ 'na sujahāḥ' ityuktaṃ tadatyantadustyajatvakhyāpakam | adhīragrahaṇena tu dhīraiḥ sutyajā eva ityucyate, ata evāha – 'athe' tyupanyāse, 'santi' vidyante 'sutratāḥ' niṣkalaṅkavratāḥ 'sādhavaḥ' munayaḥ, ye kim ? ityāha — ye 'taranti' paramparayā atikrāmanti 'ataraṃ' tarītumaśakyaṃ bhavamityarthaḥ, vaṇija iva, vāśabdasyevārthatvāt ; yathā hi vaṇijo'taraṃ nīradhiṃ yānapātrādinā taranti 1 viṣayagaṇaṃ bhavaṃ vā |
CXXCXXX
svayaṃ buddhe kapilakeva
linā caura
samūhasya
sambodha
karaṇam |
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit