Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana p348

Sukhabodhā p348

Language
Sanskrit

p348

sūtre caturthyarthe saptamī | tathā 'supriyasyāpi' ativallabhasyāpi mitrasya 'rahasi ekānte 'bhāṣate' vakti pāpameva pāpakam, | kimuktaṃ bhavati ? - agrataḥ priyaṃ vakti pṛṣṭhatastu pratisevako'yamityādikamanācāramevā''viṣkaroti | tathā pratijñayā-ittha | mevedamityekāntābhyupagamarūpayā vadanaśīlaḥ pratijñāvādī | tathā "duhila" ti drohaṇaśīlaḥ drogdhā na mitramapyanabhidruhyaṃ āste | tathā 'stabdha:' tapavyaham ityādyahaṅkṛtimān | tathā 'lubdha:' annādiṣvabhikāṅkṣāvan | tathā 'anirbraha: ' prāgvat | tathā asaṃvibhajanaśīlaḥ asaṃvibhāgī, nā''hārādikamavāpyātigā to 'nyasmai svalpamapi prayacchati, kintvātmānameva poṣayati | tathā "aciyatte" tti 'aprītikaraḥ' dṛśyamānaḥ sambhāṣyamāṇo vā sarvasyāprītimevotpādayati, evaṃvidhadoṣānvito'vinīta ityucyata iti nigamanam || itthamavinītasthānānyabhidhāya vinītasthānānyāha — atha pañcadaśabhiḥ | sthānaiḥ suṣṭhu - śobhano vinītaḥ - vinayānvitaḥ suvinīta ityucyate | tānyevāha – “nīyāvitti" tti nīcam - anuddhataṃ yathā bhavatyevaṃ varttata ityevaṃśīlaḥ nīcaivarttī, guruṣu nyagvṛttimān, yathā''ha — “nīyaṃ sejjaṃ gaiṃ ṭhāṇaṃ, nīyaṃ ca āsaṇāṇi ya | nīyaṃ ca pāe vaṃdijjā, nīyaṃ kujjā ya aṃjaliṃ || 1 ||” tathā ca na capalaḥ acapailaḥ gati-sthāna-bhāṣābhāvabhedataścaturddhā | tatra gaticapalaḥ - drutacārī | sthānacapala: - yastiṣṭhannapi calannevāste hastādibhiḥ | bhāṣācapala:sada- sabhyā'samīkṣyā- deśakālapralāpibhedāccaturddhā, tatra asat - avidyamānam asabhyam - kharaparuṣādi asamīkṣyaanālocya pralapantītyevaṃśīlā asadasabhyā'sabhīkṣyapralāpinastrayaḥ, adeśakālapralāpī caturthaḥ, atīte kārye yo vakti - yadidaṃ
1 "nīcāṃ śayyāṃ gatiṃ sthānaṃ, nīcāni cāsanāni ca | nīcaṃ ca pādau vandeta, nīcaṃ ca kuryāccāñjalim || 1 ||”
2 pralāpiśabdasya caturṇāmabhisambandhādasatpralāpī 1 asabhyapralāpī bhāṣācapala ucyate |
2 asamīkṣyapralāpī 3 adeśakālapralāpīti : caturddhā
savipakṣa
bahuśrutasvarūpam |

Linked texts (1)