Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana p540

Sukhabodhā p540

Language
Sanskrit

p540

mṛgāputravaktavyatā|
jam' upāsavāyatvāca '
vāmīṣu bhāja
soḍhāḥ 'mīmāḥ' raudrāḥ, duḥkhotpādakāni bhayāni-rājaviḍarādijanitāni duḥkhabhayāni, 'ca:' samuccaye || jarāmaraṇābhyāmatigahanatayā kāntāraṃ jarāmaraṇakāntāraṃ tasmin caturante bhayākare bhave iti gamyate, śārīramānasyo vedanā yatrotkṛṣṭāḥ soḍhāḥ|| yathetyādisūtraistadāha-yathā 'iha' manuṣyaloke agniruṣṇo'to'nantaguṇaḥ "tahiṃ" ti teṣu narakeṣu yeṣvahamutpanna iti bhāvaḥ, tatra ca bādarānerabhāvāt pṛthivyā eva tathāvidhaḥ sparśa iti gamyate, tāśca vedanā uṣṇāḥ, uṣṇānubhavātmakatvena ca 'asātāḥ' duḥkharūpāḥ|| yathā 'idam' anubhūyamānaṃ māghādisambhavamiha śītam || krandatkaṇḍukummīṣu bhājanaviśeṣarūpāsu|| 'marāviti maruvālukānivahe iva tātsthyāt tadvyapadeśasambhavādantarbhūtevārthatvāca 'vanavāluke' vanavālukānadīpuline 'kadambavālukāyāṃ ca prāgvat kadambavālukānadīpuline ca 'ūrddham' upari vṛkṣaśākhādau baddho mā'yamito naḍīditi, 'krakacaṃ' karapatra viśeṣa eva | “kheviyaṃ" ti 'khinnaṃ khedo'nubhūtaḥ “kaḍokaḍḍāhiṃ" ti karṣaṇāpakarṣaṇaiḥ paramādhārmikakṛtaiḥ 'duṣkaraṃ' duḥsahamidamiti śeṣaḥ || "kūvaṃto" tti kūjan “kolasuṇaehiṃ" ti śūkaraśvarūpadhāribhiḥ śyāmaiḥ śabalaiśca | paramādhārmikaviśeṣaiḥ pātito bhuvi, 'pāṭitaḥ' jīrṇavastravat, “chinnaḥ' vṛkṣavat || asibhiḥ 'atasī'ti atasīkusumaṃ tadvarṇaiḥ 'chinnaḥ' dvidhākṛtaḥ 'bhinnaḥ' vidāritaḥ 'vibhinnaḥ' sūkṣmakhaṇḍīkṛtaḥ avatīrṇo naraka iti gamyate 'pāpakarmaṇā' hetubhūtena || loharathe "jutto" tti yojito 'jvalati' dīpyamāne, kadācit tato dāhamītyā naśyedapītyāha-samilāyute, "coito" tti preritaḥ 'totrayoktraiḥ' prājanakabandhanaviśeṣaiḥ, 'rojjhaḥ' paśuviśeṣaḥ 'vā' samuccaye bhinnakramaḥ, 'yathā' ityaupamye, tato rojjhavat pātitaśca lakuṭādipiṭṭaneneti gamyate || hutāśane jvalati, ka ? ityāha-citāsu mahipa iva 'dagdhaḥ' bhasmasātkṛtaḥ, 'pakaḥ' bhaṭitrīkṛtaḥ, avaśaḥ pāpakarmabhiḥ “pāvio" tti 'prāptaḥ' vyāptaḥ|| 'balāt' haṭhāt sandaṃśākṛtīni tuṇḍāni yeṣāṃ te sandaśatuṇḍāstaiḥ, tathā lohatuṇḍaiḥ pakṣibhiḥ ḍhaṅka-gṛdhairiti yogaḥ || kṣuradhārābhiriva 'kṣuradhārābhiḥ'
XXXXXXXXXXX
bannaṃ khedo
samiti ne kiyā savālukānadīsapadeśasambhavamiha śītapaya vedanā uṣṇa

Linked texts (1)