Uttarajjhayana p637
Sukhabodhā p637
- Language
- Sanskrit
p637
ṣaḍvaṃśa sāmācāryākhyamadhyayanam | yatidinakṛtyam|
śrīuttarā- vyākhyā-sūtradvayaṃ vyākhyātaprāyameva | navaram-'pūrvasmiṃścaturbhāge' prathamapauruṣīlakṣaṇe prakramād dinasya pratyupekṣya dhyayanasūtre | 'bhāṇḍakaṃ' varṣākalpādikaṃ ādityodayasamaya iti śeṣaḥ || dvitīyasūtre pauruṣyāścaturthabhāge avaśiṣyamāṇa iti gamyate, śrīnemica- apratikramya kālasya caturthapauruṣyāmapi svādhyāyasya vidhāsyamānatvāt || pratilekhanāvidhimevāha-mukhavatrikā pratilekhya
ndrīyā | pratilekhayet 'gocchaka' pātrakoparivartupakaraṇam, tataśca “gocchagalaiyaṃguliu" tti prākṛtatvād aṅgulilātagocchakaḥ sukhabodhā-XI 'vastrāṇi' paṭalakarūpāṇi 'pratilekhayet' prastāvāt pramārjayedityarthaḥ || itthaṃ tathāvasthitānyeva paṭalakāni gocchakena khyā laghu- pramṛjya punaryat kuryāt tadā''ha-'ūrddha' kāyato vastrataśca, tatra kāyata utkuṭukaḥ, vastratastiryaprasāritavastraḥ, 'sthiraṃ' vṛttiḥ | dṛḍhagrahaṇena 'atvaritam' adrutaṃ yathā bhavatyevaṃ 'pūrva prathamaṃ "tā" iti tāvat 'vastraṃ paṭalakarūpaṃ jātāvekavacanam ,
paṭalakaprakrame'pi sāmānyavācakavastraśabdābhidhānaṃ varṣākaspādipratyupekṣaṇāyāmapyayameva vidhiriti khyāpanārtham | evaśabdo| ||312||
bhinnakramaḥ, tataḥ pratyupekṣetaiva ārataḥ parataścaiva nirīkṣetaiva na tu prasphoṭayet, tatra ca yadi jantūn paśyati tato - yatanayā'nyatra saṅkāmayati, tadarśane ca "to" iti 'tataḥ' pratyupekṣaṇānantaraṃ dvitīyamidaṃ kuryāt-yaduta prasphoṭayet, | tṛtīyaṃ ca punaridaṃ kuryāt-yaduta 'pramṛjyāt' pratyupekṣya prasphoṭya ca hastagatāna prāṇinaḥ pramṛjyādityarthaḥ || kathaṃ punaḥ prasphoṭayet pramṛjyed vā ? ityāha-'anartitaṃ' vastraṃ vapurvā yathā nartitaṃ na bhavati, 'avalitaṃ' yathā''tmano vastrasya ca valitaṃ-moṭanaṃ na bhavati, 'ananubandhi' anubandhena-nairantaryalakṣaṇena yuktamanubandhi na tathā ananubandhi, ko'rthaḥ | alakṣyamāṇavibhāgaṃ yathā na bhavati, "amosaliṃ" ti sūtratvādāmarśavat tiryagūlamadho vā kuḍyādiparāmarśavad yathā na bhavati tathā, kim ? ityāha-"chappurima" tti ṣaṭ pūrvāḥ-pūrva kriyamāṇatayā tiryakṛtavastraprasphoṭanātmakāḥ kriyāviśeṣā yeṣāṃ te ṣaṭpūrvāḥ, nava 'khoṭakāḥ' prasphoṭanarūpāḥ karttavyā iti śeṣaḥ, pāṇau prāṇināṃ-kundhvādīnāṃ viśodhanaṃ trika
||312||
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit