Uttarajjhayana v28.p102
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p102
- Language
- Sanskrit
v28.p102
tāsaṇājā
adhyayanaṃ-2,[ ni. 109]
vṛ.'akkosejja' tti ākrośeta-tiraskuryāt 'paraḥ' anyo dharmāpekṣayā dharmabāhya ātmavyatirikto vā 'bhikṣu' yati, yathā dhigmuṇḍa ! kimiha tvamāgato'sīti ?, 'na tesiṃ' ti supo vacanasya ca vyatyayānna tasmai ‘pratisajjvalet' niryātane pratibhūtaścākrośadānataḥ sajjvalate, taniryātanārthaṃ dehadāhalauhityapratyākrośābhidhātādibhiragnivanna dīpyeta, sajjvalanakopamapi na kuryāditi sajjvaledityupādānaṃ, kimevamupadiśyata ityāha-'sadṛśaḥ' samāno bhavati, sajjvalaniti prakramaḥ, keṣāṃ! 'bālānām' ajñānāṃ, tathāvidhakṣapakavat, yathā-kaścit kṣapako devatayā guṇairājitayā satatamabhivandyate, ucyate ca-mama kāryamāvedanīyam, anyadaikena dhigajātinā saha yoddhamārabdhaḥ, tena ca balavatā kṣutkṣāmaśarīro śuvi pātitaḥ tāḍitaśca, rātrau devatā vanditumāyātā, kṣapakastūṣṇīmāste, tataścāsau devatayā'bhihito-bhagavan ! kiṃ mayā'parāddhaṃ ?, sa prāha-na tasya tvayā durātmano mamāpakāriṇaḥ kiñcitkṛtaṃ, sā cāvādīta- mayā viśeṣaḥ ko'pyupalabdho yathā'yaṃ śravaṇo'yaṃ ca dhigjātiriti, yataḥ kopāviṣṭau dvāvapi samānau sampannāviti, tataḥ sati preraṇeti pratipanna kṣapakeṇeti | uktamevārthaṃ nigamayitumāha-'tamha'tti yasmātsadṛśo bhavati bālānāṃ tasmādbhikṣurna sajjvalediti sūtrārthaḥ || kṛtyopadeśamāhamū.(74) soccā ṇaṃ pharusā bhāsā, dāruṇe gāmakaṃṭae|
tusiṇīo uvekkhijjā, na tāo manasī kare| vṛ. 'śrutvā' ākarṇya, ṇamiti vākyālaṅkāre 'paruṣāḥ' karkaśāḥ 'bhāṣā' giro dārayanti nandasattvānāṃ saṃyamaviṣayāṃ dhṛtamiti dāruṇā: tāḥ, grāmaḥ-indriyagrāmastasya kaṇṭakā iva grāmakaṇṭakāḥ-pratikūlaśabdādayaḥ, kaṇṭakatvaṃ caiṣāṃ duḥkhotpādakatvena muktimārgapravṛttivighnahetutayā ca, tadekadeśatvena paruṣabhāṣā api tathoktāḥ, bhāṣāviśeṣaṇatve'pi cātrāviṣṭaliṅgatvātpuṃlliṅgatā, 'tūṣṇīka:' tūṣṇīśīlo na kopāt pratiparuṣabhāṣī, evaṃvidhaśca 'jo sahai hu gāmakaṃṭae akkosapahāratajjaṇāo ya'tti ityāgamaṃ paribhāvayan 'upekṣeta' avadhīrayet, prakramātparuṣabhāṣā eva, kathamityāha-na tā manasi kuryāt, tadbhāṣiṇi dveṣākaraṇeneti bhāva iti sūtrārthaḥ || idānīṃ mudgaradvāraṃ vyācikhyāsuḥ 'succā ṇa'nti sūtrasūcitamudāharaṇamāhani.[110] rāyagihi mālagāro ajjuṇao tassa bhajja khaṃdasirī|
muggarapāṇī goṭṭhī sudaṃsaṇo vaṃdao nīi || vṛ. rājagṛhe mālākāro'rjunakastasya bhāryā skandaśrīḥ mudgarapāṇiryakṣo goṣṭhī sudarśano vandako 'nireti' vandanārthaṃ nirgacchatīti gāthākṣarārthaḥ || bhāvārthastu sampradāyādavagamyaḥ, sa cāyam-rāyagihe nayare ajjunago nāma mālāgāro parivasati, tassa bhajjā khaṃdasirī nāmā, tassa rāyagihassa nayarassa bahiyā moggarapāṇī nāma jakkhe ajjunagassa kuladevayaṃ, tassa mālāgārassa ārāmassa panthe ceva jakkho| annayā khaṃdasiri bhattaṃ tassa bhattārassa neuṃ gayā, aggāī pupphāī ghettuṃ gharaṃgacchati, moggarapāṇigharae ya ṭiyāe dulaliyāe goṭṭhīehi chahiṃjaṇehi diṭṭhā, te bhaṇaṃtiesā ajjunamālāgārassa bhajjā'paḍirūvā, giṇhāmo ṇaṃ, tehiṃ sā gahiyā, chavi janā tassa jakkhassa purato bhoge bhuṃjaṃti, so'vi mālāgāro niccakālameva aggehiṃ varehiṃ pupphehiṃjakkhaṃ accei, acciukāmo tato āgacchai, tāe te bhaṇiyā-eso mālāgāro āgacchati to tubbhe
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit