Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v28.p274

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p274

Language
Sanskrit

v28.p274

271 magadhāsu pradhānapuratvādavidyamānakaratvācca, tathā 'nāyao pahiyakitti'tti nāyakaḥ-sakalajagatsvāmī jñāta eva vā jñātaka-udārakṣatriyaḥ, nyāyato vā prathimā-sakalajagatpratyākhyātā kīrtiryasya sa tathā, prakṛtyā-svabhāvena viśuddhā-atyantanirmalā leśyā śuklaleśyā yasya sa tathā, 'nisīhiya'tti niṣidhyante-nirākriyante asyāṃ karmāṇīti naiṣedhikī-nirvāṇabhūmiḥ, 'kṛtyalyuṭo'nyatrāpi' ityaparigrahaṇabalāt lyuṭ, niṣṭhitārthasya-samāptasakalakṛtasya yadvā niṣedhe-sakalakarmanirākaraṇalakṣaṇe bhavā naiṣedhikī-muktigatistayā niṣṭhitārtho yastasya ṛṣabhasya-ṛṣabhanāmnaḥ, sa cānyo'pi sambhavati ata āha-bharatapitariti, 'vandate' stauti prakramānnaṣedhikī pratimāṃ vā, tathā sādhu 'sa'miti bhṛśaṃ vāsayati saṃtāsayati, ko'rthaḥ ?rātriṃ divaṃ cāvasthāpayati, no'sādhusaṃharaṇādinā''nītamapi 'kila' iti parokṣāptavādasūcaka:, 'atha' ityupanyāse siddhopalakṣitaḥ parvataḥ siddhaparvataḥ 'tāsthyāttadvayapadeśa' iti tadadhiṣṭhāyakadevatāviśeṣa evoktaḥ, yadvā tattīrthānubhāva evāyaṃ yadasādhostatrāvasthānameva na sampadyate,
tathā ca 'caramaśarīra: sādhuḥ ārohatī'tyatra padapracāreṇeti gamyate, 'udāharaṇaṃ' kathanaṃ 'kāsīa'tti akārṣīd, anena caivaṃvidhadevapravādotthānakāraṇamuktaṃ ghettūṇa puṃḍarīyam' ityādinā ca prasaṅgāgataṃ vairasvāmijanmoktaṃ, tathā 'taṃ pāsiūṇa iḍḍi'nti tāmiti-pratītāmeva bhagavati jaṅghācāraṇarūpalabdhirūpāṃ, tathā 'tivaggāvi'tti trayo vargā yeṣāṃ te trivargāḥ, te'pi prakramāddinakoṇḍinyaśaivalinastrayo'pi, naiko dvau vetyapiśabdārthaḥ, 'aṇagāra'tti avidyamānagṛhāḥ, te ca tāpasādayo'pi syurata āha-prakarṣeṇa vajitā-mithyātvādibhyo vinirgatāḥ pravrajitāḥ, tathā 'egassa khīrabhoyaṇaheu'tti kṣīrānnabhojanameva viśuddhādhyavasāyaviśeṣotpattinibandhanatayā hetuḥkāraṇaṃ kṣīrabhojanahetuḥ, mayūravyaṃsakāditvāt samāsaḥ, tamāśrityeti śeṣaḥ, 'nānuppaya'tti jñānasyotpādanamutpat 'sampādāditvāt kvip' jñānotpāt,
tathā 'cirasaṃsaṭṭhanti ciraṃprabhūtakālaṃ saṃsṛṣṭhaḥ-svasvāmyādisambandhena sambandho yastaṃ, 'ciraparicita:' sahavāsanādinā sa pūrvo yastam, ubhayatra vispaṣṭaṃ paṭurvispaṣṭapaṭuritivat saha supetyatra supeti yogavibhāgāt samāsaḥ, ciramanugatamabhiprāyānuvartinamātmānamati śeṣaḥ, 'mame'tyātmanirdeśaḥ, tataḥ prabhūtamohanīyācchāditatayā na te jñānotpattirityabhiprāyaḥ 'dehasya tu' śarīrasya 'bhede' vināśe dvāvapyāvāṃ 'tulyau' muktipadaprāptyā samau bhaviṣyāvaḥ' iti mā tvamadhṛti kṛthā iti bhāvaḥ, 'yathā' yena prakāreṇa yathā 'manne'tti ārṣatvāt puruṣavyatyayaḥ, tato manyase tvam enaṃ jñānāvāptilakṣaṇam 'artha' vastu 'vayaṃ' jānīmaḥ avabudhyāmahe, kiṃviśaṣṭāḥ santaḥ?, ityāhakṣīṇaḥ panarbhavābhāvataḥ saṃsāro yeṣāṃ te kṣīṇasaṃsārāḥ, tena prakāreṇa tathā, vyavacchedaphalatvāt tathaiva, kimityāha-'manne'tti prāgvat, manyase 'enamartham' anantaroktaṃ 'vimānavāsino'pi' devā jānanti' avabudhyante, evaṃ ca yathā kṣīṇasaṃsārā jānanti tathā vimānavāsino'pi jānantītyāśayavataḥ kṣīṇasaṃsāriṇāṃ ca parijñānaṃ prati sāmyamabhimatamityaho tava vivekatetyupālabdhaḥ|
tathā 'jāṇagapucchaṃti jñāyakapṛcchayā pṛcchati, na hi tasya bhagavataḥ samastajñeyaviṣayavijñānacakṣuṣaḥ kvacidavijñānamasti, kintu gautamaṃ pratibodhayannitthamupālabhate, tathā yathā kim?dīvyanti-krīḍanti devāḥ teṣāṃ vacanaṃ vaco 'gijjhaṃ'ti grāhyamupādeyam, 'āto' tti ārṣatvādāho

Linked texts (1)