Uttarajjhayana v28.p367

v28.p367

uttarādhyayana-mūlasūtram-1-16/518 vitigicchā vā samuppajjijjā bheyaṃ vālabhijjā ummāyaṃ vā pāunijjā dohakālīyaṃ vā rogāyaṃkaṃ havijjā kevalipanattāo vā dhammāo bhaṃsijjā, tamhā khalu no niggaṃthe paṇīya āhāraṃ āhārijjā|
vṛ. 'no' naiva praṇītaṃ' galadvindu, upalakṣaṇatvādanyamapyatyantadhātūdrekakāriṇam ‘āhāram' aśanādikam 'āhārayitā' bhoktā bhavati yaḥ sa nirgranthaḥ, śeṣaṃ vyākhyātameva, navaraṃ 'praṇītaṃ pānabhojanam' iti pānabhojanayorevopādānam, etayoreva mukhyatayā yatibhirāhāryamānatvāt, anyathā khādyasvādye apyevaṃvidhe varjanīye eveti sūtrārthaḥ || aṣṭamamāha
mū.(519) no aimāyāe pānabhoyaṇaṃ ārāhittā havai se niggaṃthe, taṃkahaṃdati cedāyariyāhaaimāyāe pānabhoyaṇaṃ āhāremānassa baṃbhayārissa baṃbhacere saṃkā vā kaṃkhā vā vitigicchā vā samuppajjijjā bheyaṃ vā labhijjā ummāyaṃ vā pāunijjā dīhakālīyaṃ vā rogāyaṃkaṃ havijjā kevalipannattāo vā dhammāo bhaṃsijjā, tamhā khalu no niggaṃthe aimāyāe pānabhoyaṇaṃ bhujijjā| 'vṛ. 'no' naiva 'atimātrayā' mātrātikrameṇa, tatra mātrā-parimānaṃ, sā ca puruṣasya dvātriṃśakavalā: striyāḥ punaraṣṭāviṃśatiḥ, uktaṃ hi
"battīsaṃ kira kavalā āhāro kucchipūrao bhaṇio|
purisassa mahiliyāe aṭhṭhāvīsaṃ bhave kavalā |" atikramastu tadādhikyasevanaṃ 'pānabhojanaṃ' pratītameva āhārayitā' bhoktā bhavati yaḥ sa nirgranthaḥ, śeṣaṃ tathaiveti sūtrārthaḥ || navamamāha
mū.(520) no vibhūsānuvāī havai se niggaṃthe, taṃ kahaṃ iti cedāyariyāha-vibhūsāvattie vibhūsiyasarīre itthijanasse abhilassaṇije havai, tao ṇaṃ tassa itthijanenaṃ abhilasijjamānassa baṃbhayārissa baṃbhacere saṃkā vā kaṃkhā vā vitigicchā vā samuppajjijjā bheyaṃ vā labhijjā ummāyaṃvā pāunijjā dīhakālīyaṃ vā rogāyaṃkaṃ havijjā kevalipannattāo vā dhammāo bhaṃsijjā, tamhā khalu no niggaṃthe vibhūsāṇuvāī siyā||
vṛ.'no' naiva vibhūṣaṇaṃ vibhūṣā-śarīropakaraṇādiṣu snānadhāvanādibhi: saṃskārastadanupātī, ko'rthaḥ?-tatkartā bhavati yaḥ sa nirgranthaḥ, tatkathamiti ceducyate-'vibhūsāvattie'tti vibhūṣāṃ vartayituṃ-vidhātuṃ śīlamasyeti vibhūṣāvartī, tācchīlikoṇin, sa eva vibhūṣāvattikaḥ, sa kimityāha-vibhūṣitam-alaṃkṛtaṃ snānādinā saṃskṛtamitiyāvat śarīraṃ-deho yasyasa vibhūṣitaśarīraḥ, tathā ca 'ujjvalaveṣaṃ puruṣaṃ dṛṣṭvā strī kāmayate' iti vacanādyuvatijanaprārthanīyo bhavati, āha ca sūtrakāra:-'itthijanassa ahilasaṇijje havai'tti, tataḥ ko doṣa ityāha-'tataḥ' strījanābhilaṣaṇīyatvataḥ, namiti prāgvat, 'tasya' nirgranthasya 'strījanena' yuvatijanenābhilaṣyamānassa-prārthyamānasya brahmacāriṇo'pi brahmacarye śaṅkā vā, yathā kimetāstāvaditthaṃ prārthayamānā upabhuñje?, āyatau tu yadbhāvitadbhavatu, utaśvitkaṣṭāḥ śālmalīśleṣmādayo naraka etadvipākā iti parihāramītyevaṃrūpaḥ saṃśayaḥ, śeṣaṃ prāgvaditi sūtrārthaḥ || daśamamāha
mū. (521) no saharūvarasagaṃdhaphāsāṇuvāī havai se niggaṃthe, taṃ kahaṃ iti cedāyariyāha