Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v28.p61

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p61

Language
Sanskrit

v28.p61

uttarādhyaya- mūlamṛtram-1-1/36 payattalaṭetti va kammaheuyaṃ, pahāragāḍhetti va gāḍhamālave ||" ityāptopadeśāt prayatnakṛtapakvādirūpaṃ vadedasuvinītetaropadeśadānato yadgurorbhavati tadupadeśayitumāhamū. (37)
ramae paṃḍie sāsaṃ, hayaṃ bhadaṃ va vāhae|
bālaṃ sammai sāsaṃto, galiassamiva vāhae| vṛ. 'ramate' abhiratimān bhavati, ‘paṇḍitān' vinītavineyān, 'śāsat' ityājñāpayan kathañcita pramādaskhalite śikṣayitvā, gururiti śeṣaḥ, kamiva kaḥ?, ityāha-'hayamiva' aśvamiva, kīdṛśam ?--bhāti bhandate vā bhadrastaṃ-kalyāṇāvaha vāhaka:' aśvandamaḥ' 'bālam' ajñaṃ 'śrāmyati' khidyate śāsat, sa hi sakṛdukta eva na kṛtyeṣu pravartate, tata idaṃ kuru idaṃ ca mā kāpīrityādi puna: punastamājñāpayan śikṣayitvā, kamiva kaḥ?, ityāha-'galim' uktarūpamaśvamiva vāhaka iti sūtrārthaḥ || guroḥ śramahetutvamudbhāvayan bālasyābhisandhimāhamū. (38) khaḍḍayāhiṃ caveḍāhiṃ, akkosehi vahehi ya|
kallāṇamanasāsaṃtaṃ, pāvadidvitti mannai || vṛ. 'khaḍḍakābhiḥ' ṭakkarābhiḥ 'capeṭābhiḥ' karatalāghāteḥ 'ākrośaiḥ' asatyabhāṣaṇaiḥ ‘vadhaiścaḥ' daṇḍikādighātaiḥ, caśabdādanyaiścaivaṃprakārairduḥkhahetubhiranuśāsanaprakāraistamācārya 'kalyāṇam' ihaparalokahitam ‘anusāsantaṃ' śikṣayantaṃ, pāpā dṛṣṭi:-buddhirasyeti pāpadṛṣṭiḥ, ayamācārya iti manyate, yathā- pāpo'yaṃ māṃ hanti nipuṇatvāt, cārakapālakavat, paṭhanti ca'khaḍḍayā me' ityādi, atra vyavacchedaphalatvād, vākyasya khaḍakādaya eva mama nāparaṃ kiñcit samīhitamastītyabhisandhinā kalyāṇamanuśānasa(ta)mācāryaṃa pāpadṛṣṭiṃ manyate, yadvāvāgbhirapyanuśāsyamāno'sau khaḍḍukādirūpā vāco manyata iti sūtrārthaḥ || guroratihitatvaṃ pracikāśayipuvinītābhisandhimāhamū.(39) putto me bhāya nāitti, sāhū kallāṇa mantrai|
pāvadiṭṭhi u appāṇaṃ, sāsaṃ dāsaṃ va mannai || vṛ.putro me bhrātā jñātariti, atrevārthasya gamyamānatvāt putra ivetyādivuddhā''cāryo māmanuśāstīti sādhuḥ' suśiṣyaḥ 'kalyāṇaṃ' kalyāṇahetumācāryamanuśāsanaṃ vā manyate, sa hi vivecayati śiṣyaḥ-sauhārdādasau māṃ śāsti, duvinītatve hi mama kimasya parihīyate ?, mamaiva tvarthabhraṃśa iti| bālo'pyevaṃ kiṃ na manyata ityāha-'pāpadṛṣṭistu' kuśiṣyaḥ punarātmānaṃ 'sāsaṃ'ti prākṛtatvāddhitānuśāsanenāpi śāsyamānaṃ dāsamiva manyate, yathā asau dāsavanmāmājñāpayati, tato'sya śāstari pāpadṛṣṭitā'bhisandhireva sambhavatīti sūtrārthaḥ || vinayasarvasvamupadeṣṭumāhamū.(40) nakovae āyariyaṃ, appāṇaṃpi na kovae|
buddhovaghāī na siyā, na siyā tottagavesae|| vṛ. 'na kopayet' na kopopepaṃ kuryāt, ācāryam, upalakṣaṇatvādapamapi vinayāham, 'ātmānamapi' gurubhiratiparupabhāpaṇādinā'nuśiṣyamāṇaṃ na kopayet, kathañcit sakopatāyāmapi 'buddhopaghātī' ācāryopadhātakṛt 'na syāt' na bhavet, tathā na syāt tudyate-vyathyate'neneti

Linked texts (1)