Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v28.p81

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p81

Language
Sanskrit

v28.p81

uttarādhyayana-mūlasūtram-1-2/51 stīti atiśāyane vinistapasvīvikṛṣṭāṣṭamāditapo'nuṣṭhānavān, sa ca gṛhasthādirapi syādata āha-'bhikṣuḥ' yatiḥ, so'pi kīdṛk-sthāma-balaṃ tadasya saṃyamaviṣayamastīti sthāmavāna, bhūmni praśaṃsāyāṃ vā matuppratyayaḥ, ayaṃ ca kimityāha-'na chindyāt' na dvidhā vidadhyāt, svayamiti gamyate, na chedayedvā anyaiḥ, phalādikamiti śeṣaḥ, tathā na pacet svayaṃ, na cānyaiḥ pācayet, upalakṣatvācca nānyaṃ chindantaṃ vā pacantaṃ vā'numanyeta, tata eva ca svayaṃ krīṇīyāt, nāpi krāpayet na ca paraṃ krīṇantamanumanyeta, chedasya hananopalakṣaṇatvāt kṣutprapīḍito'pi na navakoṭīśuddhibādhāṃ vidhatte iti gāthārthaḥ || mū.(52) kālīpavvaṃgasaṃkāse, kise dhamaṇisaṃtae|
mattanno'sanapānassa, adīnamanaso care| vṛ.kālī-kākajaṅghā tasyāḥ parvāṇi sthūrāṇi madhyāni ca tanūni bhavanti tataḥ kālīparvāṇīva parvāṇijānukūrparādīni yeṣu tāni kālīparvāṇi, uṣṭrāmukhīvanmadhyapadalopī samāsaḥ, tathāvidhairaṅgaiḥ-śarīravāyavaiḥ samyakkāśate-tapa:śriyā dīpyata iti kālīparvāṅgasaṅkāśaḥ, yadvā prākṛte pūrvāparanipātasyātantravādgrāmo dagdha ityādivat avayavadharmeṇāpyavayavini vyapadeśadarśanāccāṅgasandhīnāmapi kālīparvasadṛśatāyāṃ kālībhiḥ saṅkāśāni sadṛśānyaṅgāni yasya sa tathā, sa hi vikṛṣṭatapo'nuṣṭhānato'pacitapiśitaśoṇita ityasthicarmāvaśeṣa evaṃvidha eva bhavati, ata eva ca 'kṛśaḥ' kṛśarīraḥ, dhamanayaḥ-śirāstābhiḥ santato-vyāpto dhamanisaṃtataḥ, evaṃvidhāvastho'pi mātrāṃ-parimāṇarūpāṃ jānāti iti mātrājño-nātilaulyato'timātropayogī, kasyetyāhaaśyata ityaśanam-odanādi pīyata iti pānaṃ-sauvīrādi anayoḥ samāhāre'śanapānaṃ tasya, tathā 'adīnamanaso'tti sūtratvādadīnamanāḥ adīnamānaso vā-anākulacittaḥ ‘caretta' saṃyamādhvani yāyāta, kimuktaṃ bhavati?, atibādhito'pi kṣudhā navakoṭīśuddhamapyāhāramavāpya na laulyato'timātropayogī tadaprāptau vā dainyavān ityevaṃ kṣutpariṣadyamāṇā kṣutparīṣahaḥ soḍho bhavatīti sūtrārthaḥ | samprati prāgadvāragāthopakṣiptaṃ sūtrasparśa iti trayodaśadvāraṃ vyācikhyāsuḥ sūtrasparśikaniyuktimāha-'suttaphāse ya'tti | tathāni.[87] kumārae naī leṇe, silā paṃthe mahallae|
tāvasa paḍimā sīse, agani nivvea muggare|| ni.[88] vane rāme pure bhikkhe, saṃthāre malladhāraṇaṃ |
aṃgavijjā sue bhome, sīsassāgamane iya|| vṛ.tatra sūtrasparśaśceti dvāropakṣepaḥ, kumāraityādinā ca tadvarṇanaṃ spaṣṭameva, navaraṃkumārakādibhiḥ, pratyekaṃ dvāviṃśaterapi parīṣahāṇāmudāharaṇopadarśanaṃ, tathāhi-'kumārakaḥ' kṣullakaḥ, leṇaṃ tilayanaṃ guhā 'mahallae'tti āryarakṣitapitā, sūtrasparśitvaṃ cāsya sūtrasūcitodāharaṇapradarśakatvāditi kiñcidadhikagāthādvayārthaḥ|| idānīṃ niyuktikāraeva 'na chinde' ityādisūtrāvayavasūcitaṃ kumāraketyādidvāropakṣiptaṃ ca kṣutpariṣahodāharaṇamāhani.[89] ujjenī hasthimitto bhogapure hatthibhūikhuḍḍo a|
aḍavīi veyaṇaṭṭo pāovagao ya sādivvaṃ ||

Linked texts (1)