Uttarajjhayana v28.p83
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p83
- Language
- Sanskrit
v28.p83
uttarādhyayana
na- mūlasūtram - 1-2/53 kasya 'esaṇaṃ'ti caturthyerthe dvitīyā, tataścaiṣaṇāya gaveṣaṇārthaṃ 'caret, tathāvidhakuleṣu paryaṭet, athavā eṣaṇām-eṣaṇāsamitiṃ caret, caraterāsevāyāmapi darśanāt, punaḥ punaḥ seveta, kimuktaṃ bhavati ?-ekavārameṣaṇāyā aśuddhāvapi na pipāsātirekato'neṣaṇīyamapi gṛhyaṃstāmullaṅghayediti sūtrārthaḥ || kadācijjanākula eva niketanādau lajjātaḥ svastha eva caivaṃ vidadhītetyata āhamū. (54) chinnāvāsu paṃthesuṃ, āure supivāsie | parisukka muhe dīne, taṃ titikkhe parīsahaṃ ||
vṛ. chinnaḥ-apagataḥ āpātaḥ-anyato'nyata āgamanātmakaḥ arthājjanasya yeṣu te chinnāpātāḥ, viviktā ityartha:, teṣu, 'pathiṣu' mārgeṣu, gacchatriti gamyate, kīdṛśaḥ sannityāha- 'āturaḥ ' atyantākulatanuḥ, [:, kimiti ?, yataḥ suṣṭhu-atiśayena pipāsitaḥ - tṛṣitaḥ supipāsitaḥ, ata eva ca pariśuṣkaṃ - vigataniṣṭhīvanatayā'nārdratāmupagataṃ mukhamasyeti pariśuṣkamukhaḥ sa cāsau adīnaśca- dainyābhāvena pariśuṣkamukhādīna: 'ta'miti tṛṭparīṣahaṃ 'titikṣeta' saheta paṭhyate ca-' 'savvato ya parivvaetti' sarvata iti sarvān-manoyogādīnāśritya caḥ pūraṇe 'parivrajet' sarvaprakārasaṃyamādhvani yāyāt, ubhayatrāyamartho vivaktadeśastho'pyatyantaṃ pipāsito'svāsthyamupagato'pi ca noktavidhi mullaṅghayet, tataḥ pipāsāparīṣaho'dhyāsito bhavatīti sūtrārthaḥ || idānīṃ nadīdvāramanusaran 'sīodagaṃ na sevejjā' ityādisūtrāvayavasūcitaṃ niryuktikṛt dṛṣṭāntamāhani. [10] ujjenī dhanamitto patto se khuḍḍuo a dhanasammo |
tātto 'pīo kālagao elagacchapahe ||
vṛ. ujjayinyāṃ dhanamitra: ‘se' iti tasya putraḥ kṣullakaśca dhanaputraśarmā 'taṇhāetto' tti tṛṣito'pītaḥ kālagata eḍakākṣapatha ityakṣarārthaḥ || bhāvārthastu sampadāyādavaseyaḥ, sa cāyam -
ettha udāharaṇaṃ kiṃci paḍivakkheṇa kiṃci anulomeṇa | ujjenī nāma nayarī, tattha dhanamitto nāma vāṇiyato, tassa putto dhanasammo nāma dārato, so dhaṇamitto tena putteṇa saha pavvaio | annayā te sāhū majjhaṇhavelāe elagacchapahe paṭṭhiyā, so'vi khuḍḍugo taṇhāito eti, so'pi se khaṃto sinehānurāgeṇa pacchao eti, sāhuṇo'pi purato vaccaṃti, antarāvi nadī samāvaḍiyā, pacchā tena vuccai - ehi putta! imaṃ pāṇiyaṃ piyāhi, so'vi khaṃto naī uttinno citeti ya-maṇāgaṃ osarāmi, jāvesa khuḍḍuo pāṇiyaṃ piyai, mā me saṃkāe na pāhitti egaṃte paḍicchai, jāva khuḍato patto naī na piyati |
bhāṃti - aṃjalī ukkhittāe aha se ciṃtā jāyā-piyāmitti, pacchā ciṃteī-kahamahaṃ ee hālāhale jīve pivissaṃ ?, na pīyaṃ, āsāe chinnāe kālagato, devesu uvavaṇṇo, ohiṃ patto, jāva khuḍḍagasarīraṃ pāsati, tarhi anupaviṭṭho, khaṃtaṃ alaggati, khaṃto'pi etitti patthito, pacchā tena tesiṃ devenaṃ sāhūṇaṃ goulāṇi viuvviyāṇi, sāhūvi tāsu vaiyāsu takkāīṇi giṇhanti, evaṃ vaīyāparaṃpareṇa jāva janavayaṃ saṃpattā, pacchillāe vaīyāe tenā devena viṃṭiyā pamhusāviyā jāṇaṇanimittaṃ, ego sāhū niyatto, pecchati viṭiyaṃ, natthi vaiyā, pacchā tehiṃ nāyaṃ - sādivvaṃti, pacchā tena devena sāhuṇo vaṃdiyā, khaṃto na vaṃdio, tao savvaṃ parikahei, bhaṇai - eeṇa ahaṃ paricatto- tumaṃ ṇaṃ pāṇiyaṃ piyāhitti, jadi me taṃ pāṇiyaṃ piyaṃ hontaṃ to saṃsāraṃ bhamaṃto, paḍigato |
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit