Uttarajjhayana v29.p133

v29.p133

uttarādhyayana- mūlasūtram - 2 -27 / 1072 kadācitprajñāpito yathā-āyuṣman ! glānapratijāgaraṇaṃ mahannirjarāsthānamityamukasyā api śrāvikāyāḥ sakāśādamukamauṣadhamāhārajātaṃ vā''nīyatāṃ, tataḥ sa tayā jñāyamāno'pi pratikūlatayā prāha-na sā śrāvikā mā pratyabhijānāti, apratyabhijñānācca na vetti, naiva sā mahyaṃ dāsyati vivakṣitamauṣadhādīti gamyate iti hetuhetumadbhāvena vyākhyeyaṃ, svatantratayā vā na sā māṃ vijānāti, nāpi sā mahyaṃ dāsyatītyāha, yadivā nirgatā gṛhādidānīṃ sā bhaviṣyatīti manye iti vakti, athavā sādhuḥ ‘anyaḥ' madyatirikta: 'atra' vivakṣitaprayojane vrajatu, kimahamevaikaḥ sādhurasmītyabhidhatte |
anyacca 'preṣitāḥ' kvacittathāvidhaprayojane prasthāpitāḥ 'paliuṃcaṃti'tti tatprayojanāniṣpādane pṛṣṭāḥ santo'pahnuvate - kva vayamuktāḥ ?, gatā vā tatra vayaṃ, na tvasau dṛṣṭeti, paṭhyate ca-'posiyā paliuṃcaṃti' poṣitāḥ- āhāropakaraṇādinā śrutādinā ca puṣṭiṃ nītā apahnuvateyathā kimasmākaṃ gurubhiḥ kṛtamityapalapanti 'te' duḥ śiṣyāḥ 'pariyaṃti' paryaṭanti 'samantataḥ ' sarvāsu dikṣu, na gurusannidhau kadācidāsate, mā kadācideṣāṃ kiñcitkṛtyaṃ bhaviṣyatīti, kathañcitsaṃnidhāne vā karttuṃ pravṛttau ‘rājaveṣṭimiva' nṛpatihaṭhapravattitakṛtyamiva 'manyamānāḥ' manasvayadhārayantaḥ kurvanti 'bhrakṛṭīm' āveśavaśakṛtabhrarpekṣaparūpāṃ 'mukhe' vakre, atyantaduṣṭatākhyāpakametat tadanyavapurvikāropalakṣaṇaṃ ca |
aparañca- 'vācitā:' śāstrāṇi pāṭhitāḥ, upalakṣaṇatvāttadarthaṃ ca grāhitāḥ, kimācāryāntarasatkā evasanta utānyathetyāha-'saṃgṛhītāḥ' parigṛhītāścaśabdād dīkṣitā upasthitāśca svayamiti gamyate, eveti pūraṇe, 'bhaktapānena' ca susnigdhamadhurādinā, sūtre ca subvyatyayāttṛtīyārthe saptamī, 'poṣitāḥ' upacitīkṛtāḥ, tathā'pi 'jātapakṣāḥ ' utpannapatatrā yathā haṃsā: prakarṣeṇa - ativiprakṛṣṭadeśāntaragamanalakṣaṇena krāmanti-gacchanti prakrāmanti 'disodisiṃ 'tti diśi diśi yadṛcchāvihāriṇo bhavantītyarthaḥ |
pūrvatraikasthānasthitānāmeva paryaṭanamuktam, iha tu deśāntaragamana iti na paunaruktyaṃ, prāgekaprakrame'pi yadiha bahvabhidhānaṃ tadīdṛśāṃ bhūyastvakhyāpanārthamiti sūtraṣaṭkārthaḥ | itthaṃ khaluṅgasyeva samilābhaṅgādinā duḥ śiṣyasya dhṛtidurbalatvādinā duṣṭatvam, ata eva svasvāmiklamāsamādhijanakatvaṃ coktam, idānīṃ taireva prāpitaklamāsamādhiryadasāvaceṣṭata tadāha

aha sārahī vicitei, khaluṃke hi samāgae | kiṃ majjha duṭṭasīsehiṃ ?, appā me avasīaī || jārisā mama sīsā u, tārisā galigaddahā | galigaddahe caittāṇaṃ, daḍhaṃ pagiṇhaī tavaṃ ||

vṛ. 'athe'ti klamāsamādhisambhavānantaraṃ sārathiriva sārathiḥ skhalitapravarttakatayā''cāryādiḥ 'vicintayati' dhyāyati, ācāryasamādhipratisandhānapakṣe tu 'athe' tyantarakoktacintānantaraṃ ‘sārathi:' sa eva gargācāryaḥ khaluṅkhairiva khaluṅkhaiḥ- duḥ śiṣyaiḥ, hetau tṛtīyā, śramaṃ khedamāgata:-prāptaḥ śramāgataḥ, te hi duṣṭagavagavadanekadhā preryamāṇā api sanmārgagacchanto guru śramahetava eva bhavanti, yadivā samāgataḥ khaluṅkhairiti ca sahārthe tṛtīyā, yadvicintayati tadāha- kiṃ ?, na