Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v29.p150

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p150

Language
Sanskrit

v29.p150

147 savvadukkhappahīṇaṭṭhā, pakkamaṃti mahesiṇo | ttibemi vṛ. 'kṣapayitvā' kṣayaṃ nītvā 'pūrvakarmāṇi' pūrvopacitajñānāvaraṇādīni saṃyamaḥ-samyak pāpebhya uparamaṇaṃ cāritramityarthastena tapasā' uktarūpeṇa caśabdājjñānadarśanābhyāṃ ca, nanvevamanantaraṃ tapasa eva karmakṣapaṇahetutvamuktam, iha tu jñānādīnāmapīti kathaṃ na virodha?, ucyate, tapaso'pyetatpūrvakasyaiva kṣapaṇahetutvamiti jñāpanārthamitthabhidhānām, ata eva mokṣamārgatvamapi caturṇāmapyupapannaṃ bhavati, tataśca 'savvadukkhappahīṇaṭṭha'tti prākṛtatvātprakarṇa hīnāni-hāni gatāni prakṣīṇāni vā sarvaduḥkhāni yasmin yadvā sarvaduḥkhānāṃ prahīṇaṃ prakṣīṇaṃ vā yasmistattathā tacca siddhikṣetrameva tadarthayanta ivārthayante sarvārthecchoparame'pi tadgāmitayā ye te tathāvidhāḥ 'prakrāmanti' bhṛśaṃ gacchanti athavā prahīṇāni vā sarvaduḥkhānyāśca-prayojanāni yeṣāṃ te tathāvidhāḥ prakrāmanti siddhimiti śeṣaḥ, mahesiṇo'tti maharpayo mahaiṣiṇo vā prāgvanmahāmunaya iti sūtrārthaḥ|| 'iti' parisamāptau bravīmīti pūrvavat, ukto'nugamaḥ, samprati nayāḥ, te'pi prāgvadeva ||
adhyayanaṃ 28 samāptam muni dīparatnasagāreṇa saṃśodhitaṃ sampāditaṃ uttarādhyayanasūtre aṣṭāviṃśamadhyayanaṃ saniyuktiḥ saṭīkaṃ parisamāptam
adhyayanaṃ 29 samyaktvaparākrama vṛ. vyākhyātamaṣṭāviṃśamadhyayanamekonatriṃśamārabhyate, asya cāyamabhisambandhaḥ-anantarādhyayane jñānādīni muktimārgatvenoktāni, tāni ca saṃvegādimūlānyakarmatā'vasānāni ca tathā bhavantīti tānīhocyante, yadvā'nantarādhyayane mokṣamārgagatiruktā iha punarapramāda eva tatpradhānopāyo, jñānādīnāmapi tatpūrvakatvāditi, sa eva varṇyate, athavā'nantarādhyayane muktimārgagatiruktā, sā ca vītarāgatvapūrviketi yathā tadbhavati tathā'nenābhidhīyate, ityanena sambandhatrayeṇāyātamidamadhyayanam, asya ca mahāpurasyeva catvāryanuyogadvārāṇi vyāvarṇya nāmaniṣpannanikṣepo'bhidheyaḥ, sa ca nāmapūrvaka ityetanāmanirdeśāyāha niyuktikṛtni. [507] āyāṇapaeṇeyaṃ sammattapakkamaṃti ajjhayaṇaṃ |
gunnaṃ tu appamāyaṃ ege puṇa vīyarāgasuyaṃ || vṛ. ādīyata ityādānām-ādiḥ prathamamityarthaḥ, tacca tatpadaṃ ca-nīrākāṅkṣatayā'rthagamakatvena vākyamevādānapadaṃtena, upacārataśceha tadabhihitamapi tathoktaṃ, tata ādānapradābhihitena prakramānāmnā 'ida'miti prastutaṃ samyaktvaparākramamitiḥ-upadarśane, ucyata iti śeṣaḥ 'adhyayanaṃ' prāguktaniruktaṃ, vakṣyati hi-"iha khalu sammattaparakkame ṇāma'jjhayaṇe pannatte'tti, guṇairhi nirvṛttaṃ gauṇaṃ 'tuḥ' avadhāraṇe gauṇameva, apramāda ityupalakṣaṇatvād apramādaśrutam, ekepunarvītarāgaśrutaṃ, ko'rthaḥ ?-saṃvegādayo'tra varṇyante, tadrūpa eva ca tattvato'pramāda iti tadabhidhāyiśrutarūpa-- tvādapramādaśrutamiti bruvate, anye tvapramādo'pi vītarāgatāphala iti tatpradhānyāśrayaṇato vītarāgaśrutamiti gāthārthaḥ || atra cādānapadanāmnaḥ sūtrāntargatatvātsūtrasparśikaniryuktereva tatra vyāpāra iti tadupekṣya vītarāgaśrutanāma ca tasya keṣāñcidevābhimatatvāt 'madhyagrahaṇe ādyantau

Linked texts (1)