Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v29.p21

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p21

Language
Sanskrit

v29.p21

uttarādhyayana-mūlasūtram-2-18/587 vṛ. 'ahamāsi'tti ahamabhūvaṃ 'mahāprāṇe' mahāprāṇanāmni brahmalokavimāne 'dyutimān' dīptimān varisasatovame'tti varṣaśatajīvinā upamā-dṛṣṭānto yasyāsau varṣaśatopamo mayūravyaṃsakāditvātsamāsaḥ, tato'yamarthaḥ-yatheha varṣaśatajīvī idānīṃ paripūrṇāyurucyate, evamahamapi tatra paripūrṇāyurabhūvaṃ, tathāhi-yā sā pāliriva pāliḥ-jīvitajaladhāraṇādbhavasthitiḥ, sā cottaratra mahāśabdopādānādiha palyopamapramāṇā, mahāpālī' sāgaropamapramāṇā, tasyā eva mahattvāt, divi bhavā divyā varṣaśatenopamā yasyāḥ sā varṣaśatopamā, yathā hi varṣaśatamiha paramāyuḥ tathā tatra mahāpālī, utkṛṣṭato'pihitatra sāgaropamairevāyurupanīyate, natūtsarpiṇyādibhiḥ, athavā
"yojanaṃ vistṛtaḥ palyastathā yojanamutsṛtaḥ | saptarātraprarūḍhāṇāṃ, keśāgrāṇāṃ sa pūritaḥ ||1|| __ tato varṣaśate pūrṇe, ekaikaṃ keśamuddharet||
kṣīyate yena kālena, tatpalyopamamucyate ||2||" iti vacanādvarṣaśataiḥ keśoddhārahetubhirupayā arthātpalyaviṣayā yasyā sā varṣaśatopamā, dvividhā'pisthitiḥ, sāgaropamasyāpipalyopamaniṣpādyatvāt, tatra mama mahāpālī divyā bhavasthitirāsīdityupaskāraḥ, ataścāhaṃ varṣaśatopamāyurabhūvamiti bhāvaḥ | mū. (588) se cue baṃbhalogāo, mānussaṃ bhavamāgae|
appaṇo ya paresiṃ ca, āuṃ jāṇe jahā tahā|| vṛ. 'se' ityatha sthitiparipālanādanantaraṃ 'cyutaḥ' bhraṣṭaḥ 'brahmalokāt' pañcamakalpāt 'mānuṣyaṃ' manuṣyasambandhinaṃ bhavaṃ' janma āgata' āyātaḥ | itthamātmano jātismaraṇalakṣaṇamatiśayamākhyāyātiśayāntaramāha-ātmanaśca pareṣāṃ vā 'āyuḥ' jīvitaṃ 'jāne' avabudhye 'yathā' yena prakāreṇa sthitimiti gamyate 'tathā' tenaiva prakāreṇa na tvanyathetyabhiprāyaḥ, iti sūtradvayārthaḥ || itthaṃ prasaṅgataḥ paritoṣataścāpṛṣṭamapi svavṛttāntamāvedyopadeṣṭumāhamū.(589) nānā ruiṃ ca chaṃdaṃ ca, parivajjijja saṃjao|
anaṭṭhā je sa savvatthā, iha vijjāmanusaṃcare|| vṛ. 'nāne' tyanekadhā 'ruci ca' prakramākriyāvādyādimataviṣayamabhilāṣaṃ 'chandaśca' svamatikalpitamabhiprāyam, ihāpi nāneti sambandhādanekavidhaṃ parivarjayet' parityajet 'saṃyataḥ' yatiḥ | 'anarthāḥ' anarthahetavo ye ca sarvārthāḥ' aśeṣahiṃsādayo gamyamānatvāttān varjayediti sambandhaḥ, yadvā 'savvatthe' tyākārasyālākṣaṇikatvāsarvatra kṣetrādāvanā iti-niṣprayojanā ye ca vyāpārā iti gamyate, tān parivarjayet, 'itī' tyevaṃrūpāṃ 'vidyāṃ samyagjñānarūpāmanvitilakṣīkṛtya 'saṃcareḥ' tvaṃ samyak sayamādhvani yāyā iti sūtrārthaḥ || anyaccamū.(590) paḍikamāmi pasiṇāṇaṃ, paramaṃtehiṃ vā puno| ..
aho uṭṭhimo ahorāyaṃ, iha vijjā tavaṃ cera|| vṛ. pratīpaṃ krāmāmi pratikrāmāmi-pratinivarte, kebhyaḥ ?-'pasiṇāṇaṃ"ti subvyatyayāt 'praśnebhyaḥ' śubhāśubhasūcakebhyouṃguṣṭhapraśnādibhyaḥ, anyebhyo vā sādhikaraṇebhyaḥ, tathā paregṛhasthāsteṣāṃ mantrāḥ paramantrāḥ-tatkāryālocanarūpāstebhyaḥ, 'vā' samuccaye 'punaḥ' viśeṣaṇe,

Linked texts (1)