Uttarajjhayana v29.p229
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p229
- Language
- Sanskrit
v29.p229
uttarādhyayana-mūlasūtram-2-33/1375 kaṣāyadvādaśakasya catvāraḥ sāgaropamasaptabhāgāstāvataiva nyūnāḥ, krodhasya saṃjvalanasya māsadvayaṃ mānasya māso māsārddha māyāyāḥ puṃvedasyāṣṭo varṣāṇi śeṣanokaṣāyamanuṣyatiryaggatijāti pañcakaudārikaśarīratadaṅgopāṅgataijasakārmaṇasaṃsthānaṣaṭkasaṃhananaṣaṭkavarṇacatuṣka-tiryagmanuṣyānupūrvyaguruladhūpaghātaparāghātocchvāsātapodyotapraśastāpraśastavihāyogatiyaśa:kīrtivarjatrasādiviṃśatinirmāṇanīcairgotrāṇāṃ ṣaṭpaṣṭayuttaraprakṛtīnāṃsāgaropamasaptabhāgau dvau palyopamāsaṅkhyeyabhāganyūnau vaikriyaṣaṭkasya sāgaropamasahasrabhāgau dvau palyopamāsaṅkhyeya-bhāganyūnau āhārakatadaṅgopāṅgatīrthakaranāmnamantaḥsāgaropamakoṭīkoṭī, nanūtkṛṣṭā'pi etāvatye-vāsāṃ tisṛṇāṃ sthitirabhihitā, satya, tathā'pi tataḥ saṅghayeyaguṇahīnatvenāsyā jaghanyatvamiti sampradāya:, kṛtaṃ prasaṅgena prakṛtaṃ prastuma iti, tatra yaduktaṃ pradeśāgraṃ kṣetrakālau ca bhāvaṃ co(cāta u)ttaraṃ śṛṇviti tatra pradeśāgraṃ kṣetrakālo cābhihito, samprati bhāvamabhidhātumāhamū. (1381) siddhānanaṃtabhāgo, anubhāgā havaṃti u|
savvesuvi paesāga, savvajīvesu (sa) icchiyaṃ || vṛ. 'siddhānām' muktānāmanantabhāgavartitvādanantabhāgaḥ 'anubhāgāḥ' rasaviśeṣā bhavanti "tuḥ' pūraṇe' ayaṃ cānantabhāgo'nantasaṅgya eveti, anenaiṣāmānantyamevetthaṃ viśiṣṭamuktaṃ, samprati pradeśaparimāṇamāha-sarveṣvapi prakramādanubhāgeṣu pradiśyanta iti pradeśā-buddhā vibhajyamānāstadavibhāgaikadeśāsteṣāmagraṃ predaśāgraṃ 'savvajīvesunijjhi(icchi)yaṃti 'sarvajīvebhyaḥ bhavyābhavyebhyo'tikrāntaṃ tato'pi teṣāmamantaguṇatvenādikatvāditi sūtrārthaḥ | __ evaṃ prakṛtipradarśanena prakṛtibandhapradeśāgrābhidhānena ca pradeśabandhaṃ kāloktyā ca sthitibandhaṃ anena cānubhāgamabhidhāya yadarthamete prarūpitāstadupadarśayannupasaṃhāravyājenopadeṣṭumāhamū.(1382) tamhā eesi kammāṇaṃ, anubhāge viyāṇiyā|
- eesiṃ saṃvare ceva, khavaṇe ya jae buhe| tibemi|| . vṛ. 'tamha'tti yasmādevaṃvidhāḥ prakṛtibandhādayastasmāt ‘eteṣām' anantaramuktānāṃ karmaṇāṃ' jñānāvaraṇādīnāmanubhāgānupalakṣaṇatvātprakṛtibandhādīśca 'vijñāya' viśeṣeṇa-kaṭukavipākatvalakṣaṇena bhavahetutvalakṣaṇena vā'vabudhya, anubhāgānāmeva ca sākṣādupādānameṣāmevāśubhānāṃ prāyo bhavanirvedahetutvāt, 'eṣām' iti karmaṇāṃ saṃvare' anupāttānāmupādānanirodhe 'ca:' samuccaye 'eve' tyavadhāraṇe bhinnakramastataḥ 'kṣapaṇe ca' upāttānāṃ nirjaraṇe 'jee'tti yatetaiva' yatnaṃ kuryādeva, ko'sau ? -“budhaḥ' tattvāvagamavāniti sūtrārthaḥ || amumevārthamanuvādadvāreṇa vyaktīkartumāha niyuktikṛtni. [537] pagaiṭhiī anubhāgaṃ paesakammaṃ ca suṭṭa nāūṇaṃ|
| eesiṃ saṃvera khalu khavaṇe usayāvi jaiavvaṃ || vṛ. spaṣṭaiva | 'iti' parisamāptau bravīmīti pūrvavat | ityavasito'nugamaḥ, samprati nayāḥ, te'pi prāgvat||
__adhyayanaṃ-33-samāptam muni dīparatnasāgareṇa saṃśodhitā sampāditā uttarādhyayanasūtre - trayastriṃśamadhyayanaṃ saniyuktiḥ saṭīkaṃ samāptam
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit