Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v29.p235

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p235

Language
Sanskrit

v29.p235

uttarādhyayana-mūlasūtram-2-34/1394 vṛ. yathā taruṇam-aparipakvaṃ tacca tadāmrakaṃ ca-āmraphalaṃ tadrasaḥ, tuvaraṃ-sakaṣāyaṃ pāṭhāntarataḥ, ārdratvād, ubhayatra cārthādapakvaṃ tacca tatkapitthaṃ ca-kapitthaphalaṃ tasya 'vā' vikalpe 'api' pūraṇe yādṛśako rasa iti prakramaḥ ato'pyanantaguṇo rasastu ‘kāūe'tti kāpotāyā jñātavyo'tiśayakaṣāya ityāśayaḥ| mū.(1395) jaha pariyaṇaṃbagaraso pakkakavitthassa vāvi jārisao|
ittovi anaṃtaguṇo raso uteūi nāyavyo| vṛ.yathā pariṇataṃ-paripakvaṃ yadāmrakaṃ tadrasaḥ pakvakapitthasya vā'pi yādṛśako raso'to'pyanantaguṇo rasastu 'teūe'tti tejoleśyāyā jñātavyaḥ āmlaḥ kiñcinmadhuraścetyaidamparya | mū.(1396) varavāruṇīi va raso vivihāṇa va āsavāṇa jārisao|
mahumeragassa va raso itto pamhāi paraeṇaṃ|| vṛ.varavāruṇī-pradhānasurā tasyāvā raso yādṛśaka iti yogaḥ 'vividhānāṃ vā' nānāprakārāṇām 'āsavānāṃ' puṣpaprasavamadyānāṃ vā yādṛśako rasa iti sambandhaḥ, 'mahumerayassa va raso'tti madhumadyaviśeṣo maireyaṃ-sarakastayoḥ samāhāre madhumaireyaṃ tasya vā raso yādṛśako'to varavāruṇyādirasātpadmāyāḥ prakramādrasaḥ 'parakeṇaṃ ti anantānantaguṇatvāttadatikrameṇa vartaka iti gamyate, ayaṃ ca kiñcidamlakaṣāyo mādhuryavāṃśceti bhāvanīyaṃ, pāṭhāntarato'pyanantaguṇo rasastu padmāyā jñātavyaḥ| mū.(1397) khajyūramuddiyaraso khīraraso khaṃḍasakkararaso vā|
itto u anaṃtaguṇo raso usukkāi nāyavvo| vṛ. khajūraṃ ca-piṇḍakhajūrādi mṛdvīkā ca-drākṣā etadrasaḥ tathā 'kṣīrarasaḥ' pratītaḥ khaṇḍa 'ca-ikṣuvikāra: śarkarā ca-kāśādiprabhavā tadraso vā yādṛśa iti śeṣaḥ, ato'pyanantaguṇo rasastu śuklāyā jñātavyo'tyantaramadhura iti garbha iti sūtraṣaṭkārthaḥ || ukto rasaḥ, samprati gandhamāhamū.(1398) jaha gomaḍassa gaṃdho suṇagamaḍassa va jahā ahimaḍassa|
itto vi anaṃtaguṇo lesāṇaṃ appasatthāṇaṃ|| vṛ. yathā gavāṃ mṛtakaṃ-mṛtakaśarīraṃ tasya gandhaḥ śvamṛtakasya vā tathā yathā'hi:-sarpastanmṛtakasya gandha iti sambandhaḥ, sūtratvānmṛtakaśabde kalopaḥ ato'pi etatprakārādapi gandhādanantaguṇo'tidurgandhatayā leśyānām 'apraśastānāma' aśubhānāṃ ko'rthaḥ ?-kṛṣṇanīlakāpotānāṃ, gandha iti prakramaḥ, iha caleśyānāmapraśastatvaṃ gandhasyāśubhatve heturiti tadviśeṣādanukto'pyasya viśeṣo'vagamyata iti noktaḥ| mū. (1399) jaha surahikusumagaṃdho gaṃdhavāsāṇa pissamāṇāṇaṃ|
ittovi anaṃtaguṇo pasatthalesāṇa tiṇhapi|| vṛ. yathā surabhikusumānāṃ-jātiketakyādisambandhināṃ sugandhapuṣpāṇāṃ gandhaḥ-parimala: surabhikusumagandhaḥ, tathā gandhāśca-koṣṭapuṭapākaniṣpannā vāsāśca-itaregandhavāsāḥ, iha caitadaṅgānyevopacārādevamuktāni, teṣāṃ, pāṭhāntarataśca gandhānāṃ ca, 'piṣyamāṇānāṃ' saṃcūrṇyamānānāṃ yathā gandha iti prakramaḥ, tathā cātiprabalataro'sau prādurbhavatītyevamabhidhānam, 'ato'pi' etatprakā

___

Linked texts (1)