Uttarajjhayana v29.p240
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p240
- Language
- Sanskrit
v29.p240
grāmo dagdhaḥ paṭo dagdha iti, tataścāntarmuhūrttādhikānyutkṛṣṭā bhavati sthitirjñātavyā kṛṣṇaleśyāyāḥ, iha cāntarmuhūrttasyāsaṅkhye bhedatvādantarmuhūrttaśabdena pūrvottarabhavasambandhyantarmuhūrttadvayamuktaṃ draṣṭavyamevamuttaratrāpi |
muhūrttārddhastu jaghanyā 'deśe 'ti daśaśaṅkhyāni udadhaya ityuktanyāyenodadhyupamāni ko 5rthaḥ ? - sāgaropamāṇi 'paliya'tti tathaiva palyopamaṃ tasyāsaṅkhyabhāgastenādhikāni palyopamāsaṅkhyeyabhāgādhikānyutkṛṣṭā bhavati sthitirjñātavyā nīlaleśyāyāḥ, nanvasyā dhūmraprabhoparitanaprastaṭaeva sambhavaḥ tatra ca ‘aṃtomuhuttaṃmi gae" tyādivakṣyamāṇanyāyataḥ pūrvottarabhavāntarmuhūrtadvayapalyopamāsaṅkhyeyabhāgābhyadhikadaśasāgaropamaparimāṇaivāsau kiṃ noktā ?, ucyate, uktaiva, palyopamāsaṅkhyeyabhāga eva tasyāpyantamuhūrttadvayasyāntarbhāvāt, tadasaṅkhyeya-bhāgānāṃ cāsaṅkhyeyabhedatvādihaitāvatparimāṇasyaivāsya vivakṣitatvānna virodhaḥ, evamuttaratrāpi bhāvanīyam |
akṣarasaṃskārastūttareṣu kṛta eva, navaraṃ traya udadhayaḥ sāgaropamāṇi dvāvudadhī - dve sāgaropame, daśodadhayo- daśa sāgaropamāṇi, 'tettīsaṃ 'ti trayastriṃśatsāgaropamāṇi, paṭhanti ca sarvatra 'muhuttaddā utti, tatra muhūrtta (rttārdha) śabdena prāgvadantarmuhūrttasyoktatvādantarmuhūrttakālamiti sūtraṣaṭkārthaḥ || samprati prakṛtamupasaṃharannuttaragranthasambandhamāha
esā khalu lesāṇaṃ oheṇa ṭhiī u vanniyā hoi| casuvi gaīsu itto lesāṇa ṭiī u vucchāmi ||
vṛ. spaṣṭameva, navaram 'odhena' iti sāmānyena gatibhedāvivakṣayetiyāvat, 'catasṛṣvapi gatiṣu' narakagatyādiṣu pratyekamiti śeṣaḥ, 'ata:' ityodhasthitivarṇanānantaramiti sūtrārthaḥ || dasavāsasahassāiṃ kāui ṭhiī jahanniyā hoi| tiśnodahī paliya asaṃkhejjabhāgaṃ ca ukkosā || tinudahī pali ovamamasaṃkhabhāgo jahannanīlaṭhiī| dasaudahī pali ovamamasaṃkhabhāgaṃ ca ukkosā || dasaudahī pali ovamamasaṃkhabhāgaṃ jahanniyā hoi|
tittīsasāgarāī ukkosā hoi kiṇhāe | esā neraīyāṇaṃ lesāṇa ṭhiī u vanniyā hoi| tena paraṃ vucchāmi tiriyamanussāṇa devāṇaṃ || aṃtomuhuttamaddhaṃ lesāṇa ṭhiī tahiṃ tahiṃ jā u | tiriyāṇa narāṇaṃ vā vajjittā kevalaṃ lesaṃ || muhuttaddhaṃ tu jahannā ukkosā hoi puvvakoḍī u | navahiṃ varisehiṃ ūṇā nāyavvā sukkalesāe | esā tiriyanarāṇaṃ lesāṇa ṭhiī u vanniyā hoi| tena paraṃ vṛcchāmi lesāṇa ṭhiī u devāṇaṃ || dasavāsasahassāiṃ kiṇhāe ṭhiī jahanniyā hoi| paliyamasaṃkhijjaimo ukkoso hoi kiṇhāe ||
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit