Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v29.p271

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p271

Language
Sanskrit

v29.p271

uttarādhyayana-mūlasūtram-2-36/1531 'tathāgatiḥ syātsvabhāvene' ti vacanādutpattisamaye sakriyatvamapyastīti khyāpyate, idaṃ ca sūtraṃ yatra dṛśyate tatretthaṃ neyaṃ, pratyantareṣu ca na dṛśyata evetti sūtrārthaḥ | itthaṃ yaduktaṃ "saṃsāratthā sa siddhā ya, duvihā jīvā viyāhiya"tti tatra siddhā uktāḥ, sāmprataṃ saṃsāriṇa āhamū.(1532) saṃsāratthā uje jīvā, duvihā te viyāhiyā|
tasā ya thāvarā ceva, thāvarā tivihā tarhi| vṛ.saṃsārasthā iti prāgvattuśabda: siddhebhyaḥ saṅkhyākṛtaviśeṣadyotako ye jīvā dvividhāste vyākhyātāḥ, dvevidhyamevāha-trasāśca sthāvarāścaiva, sthāvarāḥ 'trividhāḥ' triprikārāḥ 'tasmin' iti dvaividhye sati, alpavaktavyatvācca pañcānirdeśe'pi prathamataḥ sthāvarābhidhānamiti sūtrārthaḥ || mū.(1533) puḍhavī āujīvā ya, taheva ya vaṇassaī|
iccee thāvarā tivihā, tesi bhae suneha me| - vṛ. 'puḍhavīāujīvā ya'tti jīvaśabdaḥ pratyekamabhisaṃbadhyate tataḥ pṛthivyeva jīvāḥ pṛthivījīvāḥ āpo-jalaṃ tā eva jīvā abjīvāśca, tathaiva ca ‘vaṇassai'tti prakramādvanaspatijīvāḥ nanu pṛthivyādīni jīvaśarīrāṇi na tvetānyeva jīvā:, kāṭhinyādilakṣaṇāni hyamūni jīvāḥ punarupayogalakṣaṇāstatkathaṃ pṛthivyādīnyeva jīvā ityuktam ?, ucyate, jīvaśarīrayoranyo'nyānugatvena vibhāgābhāvādevamuktaṃ, na caitadanāeṃ, yata uktam-"anno'nnānugayāṇaṃ imaṃ ca taṃ catti vibhayaṇamajuttaṃ" ityādi 'iti' ityuktaprakāreṇa 'ete' pṛthivyādayaḥ sthāvarāstrividhāḥ | uttaragranthasambandhanārthamāha-'teṣām' iti pṛthivyādīnāṃ bhedān' vikalpān'śrṛṇuta' ākarṇayata 'me' mama kathayata iti śeṣa iti sūtrārthaḥ|| mū.(1534) duvihā puḍhavijīvā u, suhumā bāyarā tahā|
pajjattamāppajjattā, evameva duhā puno| mū.(1535) bāyarā je upajjattā, duvihā te viyāhiyā|
sahā svarā ya boddhavvā, saṇhā sattavihā tarhi| mū.(1536) kiṇhā nīlā ya ruhirā ya, hāliddā sukilā tahā|
__ paṃḍupaṇagamaṭṭiyā, khalā chattīsaīvihā|| mū. (1537) puḍhavī ya sakkarā vāluyā ya uvale salā ya loṇūse|
ayatauyatabaṃsīsagaruppasuvane ya vaire ya|| mū. (1538) hariyāle hiṃgulue maṇosilāsāsagaṃjanapavāle|
abbhapaḍala'bbhavāluya bāyarakāe manivihāṇā|| mū (1539) gomijjae ya ruyage aṃke phalihe ya lohiyakkhe ya|
maragayamasāragalle bhuyamoyaga iṃdanīle ya|| mū.(1540) caṃdanageruyahaṃsagabbhaṃ pulae sogaṃdhie ya boddhavve|
__ caṃdappabhaverulie jalakaṃte sūrakaṃte ya|| vṛ. 'dvividhāḥ' dvibhedāḥ pṛthivījīvāḥ 'tuḥ' prāgvat 'sūkṣmāḥ' sūkṣmanāmakarmodayād 'bādarāḥ' bādaranāmakarmodayāt, tathā 'pajjattamapajjatta'tti tatra 'paryāptāḥ' āhāraśarīrendriyocchā

Linked texts (1)