Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v29.p49

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p49

Language
Sanskrit

v29.p49

-
uttarādhyayana-mūlasūtram-2-20/713 vivakṣitatvāditthamabhidhānam, anyathā manuṣyatvāderaudayikāderapi bhāvasya sambhavāt 35| ____ pariṇāma'tti pulākāḥ pratipadyamānakāḥ kadācitsanti kadācinneti, yadā santi tadā jaghanyenaiko dvau vā trayo vā, utkṛṣṭaḥ śatapṛthaktvaṃ, pūrvapratipannā api yadi syustadā jaghanyena tathaivotkṛṣṭena sahasrapṛthaktvaṃ, bakuśāḥ pratipadyamānakā yadā syustadā jaghanyenotkṛṣṭena ca pulākavadvācyā, pūrvapratipannakāstu, jaghanyena koṭiśatapṛthaktvamutkṛṣṭenāti tadeva, evaṃ pratisevakā api, kapāyakuśīlāḥ pratipādyamānakā jaghanyena tathaiva utkṛṣṭena sahasrapṛthaktvaṃ, pūrvapratipannā jaghanyenotkṛṣṭena ca koṭisahasrapṛthaktvaṃ, nirgranthāḥ pratipadyamānakā jaghanyena tathaiva utkṛṣṭena dvipaṣṭayadhikaṃ śataṃ, tatrāṣṭottaraṃ śataṃ kṣapakāṇāṃ catuṣpañcāśadupaśamakānāṃ, pūrvapratipannakā api yadā syustadā jaghanyena tathaiva utkṛṣṭena śatapṛthaktvaṃ, snātakāḥ pratipadyamānakā jaghanyena tathaiva utkṛṣṭenāṣṭottaraṃ śataṃ, pūrvapatipannakāstu jaghanyenotkṛṣṭena ca koṭipṛthaktvam, iha ca jaghanyata utkṛṣṭatastu pṛthaktvamevocyate, tatra tajjaghanyaṃ laghutaramutkṛṣṭaṃ bṛhattaramiti bhāvanīyaṃ 36 | dvāraṃ| ___'khalu mahāniggaṃthāṇa appabahū'ti 'khaluḥ' vākyālaṅkāre mahānirgranthānāṃ dravyanirgranthāpekṣayā'mīṣāmeva praśasyamunīnāmalpabahutvaṃ vācyamiti śeṣaḥ, tathā sarvastokā nirganthāstataḥ pulākāḥ saṅkhayeyaguṇāḥ, pulākebhyaḥ snātakāḥ, snātakebhyo bakuśāḥ, bakuśebhyaḥ pratisevakāḥ, pratisevakebhyaḥ kaṣāyakuśīlā iti 37 dvāragāthātrayārthaḥ ||
sāmprataṃ nirgranthaniruktidvāreṇopasaṃharanāhani.[ 429] savājagaṃthamukkā abbhaṃtarabāhireṇa gaṃtheṇa |
esā khalu nijjuttī mahāniyaṃṭhassa suttassa || vṛ. prāgvat | gato nāmaniṣpannanikṣepaḥ, samprati sūtrānugame sūtramuccāraṇīya, taccedam - mū. (713) siddhāṇa namo kiccā saṃjayāṇaṃ ca bhāvao|
atthadhammagaī taccaṃ, anusiḍhi suṇeha me| vṛ. sitaṃ-baddhamihāṣṭavidhaṃ karma tad dhmātaṃ-bhasmasādbhūtameṣāmiti siddhā:-dhyānānalanirdagdhāṣṭakarmendhanāḥ, ukta hi-"siyaṃ dhaṃtanti siddhassa, siddhattamuvajāyati"tti, tebhyaḥ, ko'bhiprāyaḥ?-tīrthakarasiddhebhya itarebhyaśca'namo' namaskāraṃ kṛtvā'-vidhāya 'saṃyatebhyaśca' sakalasāvadhavyāpāroparatebhya ācāryopādhyāyasarvasādhubhyaḥ itiyāvat 'bhāvataḥ' paramārthato na tu saṃvṛttyaiva, itthaṃ pañcaparameṣṭhirūpeṣṭadevatāstavamabhidhāyābhidheyāditrayamevāha-arthaśca dharmaścārthadhauṃ yadivā'rthyate-hitārthibhirabhilaṣyate ityarthaḥ, sa cāsau dharmaścārthadharmastatasyostasya vā gatiḥ-gatyarthānāṃ jñānārthatayā hitāhitalakṣaṇā svarūpaparicchattiryayā yasyāṃ vā sā'rthadharmagatistāṃ, pāṭhāntarato'rthadharmavatī vā 'taccaṃ'ti tathyām-aviparītām 'anuśiṣṭi' hitopadeśarūpāṃ śikṣāṃ śṛṇuta' ākarṇayata 'me' iti mama mayā vā kathayataḥ kathyamānāṃ veti śeṣaḥ, sthaviravacanametat, anena ca pūrvottarakālabhāvikriyādvayānugataikakartṛpratipādanenātmano nityānityatvamāha, ekāntanityatve hyavicalitarūpatvānna pūrvakriyākartṛtvasvarūpaparihāreṇottarakriyākartṛtvākhyasvarūpāntarasambhavaḥ, ekāntānityatvapakṣe tu kṣaṇadhvaṃsitvāduttarakriyākāla ātmano'sattvameveti naikāntanityānityapakṣayoḥ pūrvottarakriyānugataikakartṛsambhava iti bhāvanī

Linked texts (1)