Uttarajjhayana v29.p61
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p61
- Language
- Sanskrit
v29.p61
uttarādhyayana- mūlasūtram - 2 - 21 / 777
khemeṇa āgae caṃpa, sāvae vāṇie gharaṃ | saṃvaḍḍūī ghare tassa, dārae se suhoie | bāvattarīkalāo a, sikkhie nīikovie | juvvanena ya apphunne, surūve piyadaṃsaṇe || tassa rūvavaiṃ bhajjaṃ, piyā ānei rūviṇi | pāsāe kīlae ramme, devo doguṃdago jahā || aha annayā kayāī, pāsāyāloane ṭhīo | vajjhamaṃḍanaso bhāgaṃ, vajjhaṃ pāsai bajjhagaṃ || taṃ pāsiūṇa saṃviggo, samuddapālo iṇamabbavī | aho asuhāna kammāṇaṃ, nijjāṇaṃ pāvagaṃ imaṃ || saṃbuddho so tahiṃ bhayavaṃ paramaṃ saṃvegamāgao | āpuccha'mmāpiyaro, pavvae anagāriyaṃ ||
vṛ. sūtrāṇi daśa | idamuttaraṃ cādhyayanaṃ kvacitsopaskāratayā vyākhyāsyate- 'campāyāṃ' campā'bhidhānāyāṃ puri pālito nāma sārthavāhaḥ 'śrāvakaḥ' śramaṇopāsakaḥ 'āsīt' abhūd vaṇigeva vaṇijaḥ- vanigjāti: mahāvīrasya bhagavataḥ 'śiṣyaḥ' vineyaḥ sa iti, satuḥ viśeṣaṇe 'mahātmanaḥ' praśasyātmanaḥ | sa ca kīdṛgityāha- 'nairgranthe' nirgranthasambandhini 'pāvayaṇe 'tti pravacane śrāvakaḥ saḥ iti pālito viśeṣeṇa kovidaḥ - paṇḍito vikovidaḥ, ko'rthaḥ ? -viditajīvādipadārthaḥ 'potena vyavaharan' pravahaṇavāṇijyaṃ kurvan 'pihuṇḍaṃ' pihuṇḍanāmakaṃ nagaram 'āgataḥ' prāptaḥ | tatra ca pihuṇḍe vyavaharate tadguṇākṛṣṭacetāḥ kaścidvāṇijo 'dadāti' yacchati 'dhūyaraṃ' ti duhitaram, udūḍhavāṃśca tāmasau, sthitvā ca tatra kiyantamapi kālaṃ tāṃ 'sasattvā' mityāpannasattvāṃ ‘parigṛhya’ ādāya svadeśam 'atha' anantaraṃ 'prasthitaḥ ' calitaḥ | tatra cāgacchato'tha pālitasya gṛhiṇī 'samudre' jaladhau 'prasūte' garbhaṃ vimuñcati smeti śeṣaḥ, 'athe'tyupanyāse 'dārakaḥ' sutaḥ 'tasminu' iti prasavane 'jāta: ' utpanna: samudrapāla iti 'nāmato' nāmāśritya |
krameṇa cāgacchan 'kṣemeṇa' kuśalenāgataścampāyāṃ śrāvako vāṇijaḥ 'gharaṃ 'ti casya gamyamānatvād, gṛhaṃ ca svakīyaṃ kṛtaṃ ca tatra varddhāpanakādi, saṃvarddhate ca 'gṛhe' veśmani, 'tasya' iti pālitābhidhānavaṇijo dārakaḥ saḥ 'sukhocitaḥ' sukumāraḥ | evaṃ ca prāptaḥ kalāgrahaṇayogyatāṃ dvisaptatikalāśca śikṣitaḥ, śikṣate vā pāṭhāntarataḥ, jātaśca 'nītikovidaḥ ' nyāyābhijñaḥ, 'jovvanena ya apphunne' tti, casya bhinnakramatvādyauvanena 'āpūrṇaśca' paripūrṇaśarīraśca, paṭhyate ca'jovvanena ya saṃpanne'tti, tatra ca 'saṃpannaḥ' yukto'ta eva 'surūpa:' susaṃsthānaḥ 'priyadarśanaḥ ' sarvasyaivānandadātā |
pariṇayanayogyatāṃ ca tasya vijñāya 'rūpavartī' viśiṣṭākṛti bhāryāṃ patnīṃ 'pitā' pālitavaṇig 'ānayati' tathāvidhakulādāgamayati 'rūpiṇīṃ' rūpiṇīnāmnīṃ, pariṇāyitaśca tāmasau, prāsāde krīḍati-ramati tayā saha ‘ramye' abhiratihetau devo dogundako yathā | athānyadā kadācit 'prāsādālokane' uktarūpe sthitaḥ san vadhamarhati vadhyatsasya maṇḍanāni-raktacandanakaravīrādīni
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit