Uttarajjhayana v29.p74
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p74
- Language
- Sanskrit
v29.p74
adhyayanaṃ-22,[ni. 446] tyevamuktaṃ | 'susthitā' niścalā 'niyamavrate' itīndriyanoindriyaniyamane pravrajyāyāṃ ca jāti kulaṃ śīlaṃ ca 'rakkhamāṇī'tti rakṣantī, śīladhvaṃse hi kadācidasyā evaṃvidhaiva jātiḥ kulaṃ ceti sambhāvanātaste api vināśite syātāmityevamuktaṃ, yadyapi 'asi' bhavasi 'rūpeṇa' ākārasaundaryeṇa 'vaiśramaṇaḥ' dhanadaḥ 'lalitena' savilāsaceṣṭitane 'nalakūbaraḥ' devaviśeṣaḥ 'te' iti tvāṃ sākṣāt' samakṣaḥ 'purandaraḥ' indro rūpādyanekaguṇāśrayo ya iti bhāvaḥ, rūpādyabhimānī cāyamityevamuktaḥ||
aparaṃ ca-dhigastu 'te' tava pauruṣamiti gamyate, ayaśa:kāminniva ayaśaḥ kāmin !akīrtyabhilāṣin!, durācāravāñchitayā, yadvā 'te' tava yaśo-mahākulasaṃbhavodbhūtaṃ dhigastviti sambandhaḥ 'kāmin!' bhogābhilāṣin ! 'jīvitakāraṇāt' jīvitanimittamāśritya, tadanāsevane hi tathāvidhadaśāvāptau maraṇamapi syādityevabhidhānaṃ, 'vāntam' udgīrṇaṃ yat śṛgālairapi parihataṃ tadicchasyāpātuṃ, yathā hi kaścidvāntamāpātumicchatyevaṃ bhavānapi pravrajyāgrahaṇatastyaktān bhogān punarāpātumivāpātum-upabhoktumicchati ataḥ 'śreyaḥ' kalyāṇaṃ 'te' tava maraṇaṃ bhavet, na tu vāntāpānaṃ, tato maraṇasyaivālpadoṣatvāt, anūditaṃ caitad
"vijñāya vastu nindyaṃ tyaktvā gṛhṇanti kiṃ kvacitpuruṣāḥ? |
vāntaṃ punarapi bhuṃkte na ca sarvaḥ sārameyo'pi ||" 'ahami' tyātmanirdeśe 'caḥ' pūraṇe 'bhojarājasya' ugrasenasya tvaṃca asi' bhavasi andhakavṛṣṇeḥ, kule jāta ityubhayatra śeṣaḥ, ataśca 'mā' iti niṣedhe 'kule' anvaye 'gaṃdhaṇe'tti gandhanānāṃ' sarpaviśeṣāṇāṃ 'homo'tti bhūva, tacceṣṭitānukāritayeti bhāvaḥ, te hi vāntamapi viṣaṃ jvaladdhahnipātabhīrutayā punarapi pibanti, tathā ca vṛddhāḥ-"sappāṇaṃ kila do jāīo-gaṃdhaṇā ya agaṃdhaṇā ya, tattha gaṃdhaṇā nāma je ḍasie maṃtehiākaḍḍiyā taṃ visaṃ vaṇamuhāto āviyaṃti, agaṃdhaṇā uṇa avi maraṇamajjhavasaṃti na ya vaṃtamāiyaṃti||
kiṃ tarhi kṛtyamityāha-saṃyamaṃ nibhṛtaḥsthira: 'cara' ārovasva, yadi tvaṃ bhāvaṃ' prakramādbhogābhilāṣarūpaṃ yā yāḥ “dicchasi'tti drakṣyasi tāsu tāsviti gamyate, tataḥ kimityāhavāte nāviddhaḥ-samantāttāḍito vātāviddho bhramati itiyāvat, haṭho-vanaspativiśeṣaḥ sa ivāsthitātmā-cañcalacittatayā'sthirasvabhāvaḥ | 'gopālaḥ' yo gāḥ pālayati 'bhāṇḍapālo vā' yaḥ parakīvāni bhāṇḍāni bhāṭakādinā pālayati, paṭhayate ca -'daṇḍāpālo pā' nagararakṣako vā yathā 'tadravyasya'gavādeḥ satatarakṣaṇīyasya anīśvaraḥ' aprabhuḥ, viśiṣṭatatphalopabhogābhāvāt, evamanīśvaratvamapi śrāmaṇyasya bhaviṣyasi, bhogābhilāṣatastatphalasyāpi viśiṣṭasyābhāvāditi bhāva iti sūtrasaptakārthaḥ | evaṃ tayokto rathanemiḥ kiṃ kṛtavānityāhamū.(843) tīse so vayaṇaṃ succā, saṃjaīe subhāsiyaṃ|
aṃkuseṇa jahā nāgo, dhamme saṃpaḍivāio| mū. (844) managutto, vayagutto, kāyagutto jiiṃdio|
sāmannaṃ niccalaṃ phāse, jāvajjīvaṃ daḍavvao| vṛ.sūtradvayam ‘tasyāḥ' rājīmatyāḥ 'sa:' rathanemiḥ 'vacanam' anantaroktānuśiṣṭirūpaṃ śrutvā'
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit