Pramāṇa · Search · About · API

Samayikasutra p238

Sāmāyikasūtra p238

Language
Sanskrit

p238

5 īṃdriyanāṃ nāma tathā artha. viṣaya 23. vikāro 252. 1 sparśa (pharasa) īṃdriya cāmaḍī. viṣaya āṭha—[1] haḻavo sparśa te rū jevo; [2] gurū (bhāre) sparśa te vajra ādi jevo; [3] mṛdu (komaḻa) sparśa–hāṃsarū pramukha jevo [4] khara (kharabacaḍo) sparśa te karavatanī dhāra jevo athavā gāyanī jībha jevo [5] śīta [ṭāḍho] sparśa barapha jevo [6] uṣṇa [uno] sparśa agni jevo [7] snigdha [copaḍo] sparśa–ghī jevo; ane [8] lūkho sparśa–bhasma ādi jevo. vikāra 96—ukta āṭha viṣayano dareka sacita, acita, miśra ema traṇa prakāre hoya, eṭale tethī 24 vikāra thayā. te 24 māṃ darekane sāro, ane naraso e be guṇa hoya tethī 48 vikāra thāya ane tene rāga ane dveṣa e bee guṇatāṃ 96 thāya. 2 rasaiṃdriya=jībha viṣaya pāṃca—āmāṃ nīcenā cha rasano samāveśa thāya che. nāme:–mīṭho khāṭo, khāro, kaḍavo, kaṣāyalo, tīkho. āmāṃ cha rasa che, chatāṃ pāṃca viṣaya kahyā tenuṃ kāraṇa e ke chaṭhṭho nāme kaṣāyalo rasa pāṃca rasonā viṣayamāṃ samāi jāya che. vikāra 72—ā chae rasa sārā ane narasā maḻī 12, te dareka sacita, acita ane miśra ema traṇa hoya, tethī badhā maḻī 36, tene rāga ane dveṣa ema bee guṇatāṃ 72. 5 īṃdriyanā nāma tathā artha viṣaya 23 vikāro 252 3 ghrāṇeṃdriya=nāka viṣaya be—[1] surabhi gaṃdha=sugaṃdhīdāra gaṃdha a ne [2] durabhigaṃdha=durgaṃ dhī gaṃdha—āvī rīte baṃne eṭale sugaṃdhī ane durgaṃdha padārthathī je ghrāṇeṃdriyano viṣaya thāya te vikāra 12—kahelā be gaṃdhane sacita, acita ane miśra ema guṇatā 6 thāya ane tene rāga, ane dveṣa ema bevaḍe guṇatā 12 thāya 4 cakṣu īṃdriya= ākha viṣaya pāṃca—ā īṃdriya nā pāṃca varṇa nāme [1] sapheda [2] kālo [3] līlo [4] pīlo [5] rāto e pāṃca viṣaya che vikāra 60—ā pāṃca raṃgane śubha ane aśubha ema baṃne hoya tethī bee guṇatā 10 thāya, tene sacita, acita, ane miśra ema traṇe guṇatā 30 thāya, ane tene rāga, ane dveṣa e bee guṇatā 60 thāya. 5 śrotraiṃdriya viṣaya traṇa—ā īṃdriyanā viṣaya traṇa śabda che nāme -[1] sacita śabda jema ke mora, koyala vagere pakṣī ane manu ṣyanā śabda [2] acitta śabda jemake vājīṃtra, tāla, mṛdaṃganā śabda [3] miśraśabda jemake purūṣa ane strīnī vacce vagā ḍela miśra bherī, nāṃdī śaṃkha pramukhanā śabda vikāra 12—ā traṇa viṣayane śubha ane aśubhe guṇatā 6 thāya, ane rāga, ane dveṣe guṇatā 12 thāya