Pramāṇa · Search · About · API

Udayasundarikatha p50

Udayasundarīkathā p50

Language
Sanskrit

p50

yasminnatyantavitateṣu pradhāneṣvaṣṭasu nāgakuleṣu labdhaprasūtayaḥ sahajaśauṇḍīrāḥ prabhūtabalaśālinaḥ svecchārūpadharāstriṣvapi bhuvaneṣvanavaruddhagatayaḥ prabhāvinaḥ pracaranti bhogino lokāḥ | ye tāvadāstāṃ divyamabhirāmāvayavasundaraṃ kāmarūpaṃ, itaramapi saralakīṭakaprāyamākāramadhitiṣṭhantastrailokyaguruṇā'pi maheśvareṇātmano'laṅkāra ityaṅgīkṛtya gauravitāḥ; vikrame tu kimucyate teṣāṃ yanmukhalālayā'pi spṛṣṭaḥ paro vipadyate, parārtheṣu nispṛhāsta eva ye hi lokairātmano nidhīnāṃ rakṣādhikāriṇaḥ kṛtāḥ, vṛttāvadainyaṃ ca kiñcidāścaryakāri yeṣāṃ yogināmiva vāyu(rā)hāraḥ, sthema punasteṣveva yenātivṛddho'pi śeṣaḥ śirasā kusumakalikāvallīlayaiva sagiritaruṣaṇḍasāgaramahābharāvurvī babhāra | kiñca— nānāpathā suguṇabhaṅgiṣu kiṃ kilaikamāvarṇyate phaṇabhṛtāmaparaiva sṛṣṭiḥ | yeṣāṃ śirasyuditamasthilavaikamātraṃ vyāpāryate jagati ratnamiti pravīṇaiḥ || yatra ca viprākārapariṇatāya haraye pradattāśeṣakāśyapīsukṛtaphalādiva nivāsamāsādayāmāsa rājā danujendraśekharārabharaṇaṃ baliḥ | api ca yatra kathañcana vasundharoddharaṇaprasaṅgāvāsapraveśo viśvevaramyatopalobhita ivādyāpi na khalu nirgantumīhate bhagavān varāhajanmā janārdanaḥ, kūrmāvatāraśca punarvaramavasthitivinindye paṅkāmbhasi nimajjyāluṭhannāste tathā'pyutkṛṣṭaviṣṭapālokanakutūhalīva nānyatra bhuvaneṣu sthitaye badhnāti mānasīṃ vṛttim | athavā— dṛṣṭaṃ yanna kuto'pi yacca tapasā tīvreṇa saṃprāpyate duṣprāpaṃ dyupateśca yadyadapi ca prāpyaṃ prasanne harau | tanniḥśeṣamaśeṣasṛṣṭiviṣayaṃ sāraṃ ca ramyeṣu yaḥ sūte vastu kimauragasya jagatastasyānyadāvarṇyate || tasminnaśeṣasukhasampadāṃ prasavanapaṭīyasi pātālaloke raṅgāvalīvalayamiva prāṅgaṇabhuvaḥ, citramiva bhitteḥ, ābharaṇamiva yoṣitaḥ, kusumamiva latāyāḥ, tribhuvanaśriyaḥ śobhāviṣkārakāraṇamasti nagaramindīvaraṃ nāma | kiṃ tasya stutivistareṇa guruṇā yasminpure yatphalaṃ saṃsārasya bhavanti tā mṛgadṛśo yāsāṃ mukhaprāṅgaṇe | daivādāpatite jagatyaśaśini svarbhānurindubhramādāmodāsravadhāvitālivalayacchadmā paribhrāmyati || tatrāsti garīyasā kalāpena sampaddāmadhaṣṭhitaḥ pratiṣṭhito mahasi vāsavasya, vaśīkṛtāriśauṇḍīranikaro hara ivāgneyasāyakadharaḥ pratāpena, haririvāpūritaśaṅkhasvano yaśasā, viriñciriva darśitaśāpānugrahaśaktirājñayā, śirasi visphāriṇā vinīlaphaṇāphalakaḍambareṇa haranayanadahanadāhopaśāntaye janitajaladharavitānako makaraketuriva nirātapaṃ lokamadhyāsitaḥ, sarasanalinīdalātapatrapariśobhito varuṇarāja iva talagatamadhiṣṭhātumudyatastoyaṃ, ghanadalatamālaśekharo vindhya ivāgastyamunivaścitastrapayā pātālamadhiṣṭhitavān, upari preṅkhatā prasaraduruphaṇāmaṇḍapamaṇikiraṇacakreṇa śirasyuditabhānurudayaśailādhipuruṣa ivāhibhuvane'pi pracārayitumarkamāyātaṃḥ, praṇāmaghaṭitena svacchatarabhūtisamparkapāṇḍunā caṇḍīśacaraṇareṇukaṇikotkareṇa pratyahaṃ bharitaśeṣākṣatapavitramastakaḥ, tāruṇyataralimottālanalalitapātālakāminīkaṭākṣacayacāmaropavījyamānamūrtirapamitaparākramo vandyaḥ kākodarabhaṭānāṃ, mānyo gīrvāṇavargasya, mitraṃ triviṣṭapasya bhartuḥ, āptaḥ pātālanāyakasya vāsukeḥ, carācaragurośca bhagavataḥ priyasevakaḥ śaṅkarasya, mahīyasi mahātmanaḥ śaṅkhapālasya kule'vatīrṇaḥ kṣatriyamahānvayodyotamāṇikyaṃ rājā rājaśauṇḍīraḥ śikhaṇḍatilako nāma