Pramāṇa · Search · About · API

Nalacampu 3.17

Viṣamapadaprakāśa 3.17

Language
Sanskrit

3.17

nanu prasattimārgeṇa komalameva kāvyaṃ nibaddhyatām , kimitareṇa vyutpattimārgeṇa bhaṅgaśleṣakṛtakāṭhinyenodvegahetunetyata āha—kāvyasyeti || komalasya prasannasyetarasya vyutpannasya kāvyasya racanācārutvena raso'pi śṛṅgārādiraso'pyanyādṛśo'nyarūpo vyutpatticaryayā sotkarṣa iva syāt| kasyeva | āmraphalasyeva | yathāmraphalasyākāravaisādṛśyaṃ bandhasya vṛntasya nīlapītādicchāyāyāśca viśeṣeṇa yāvadrasaḥ sasvādo'pyanyādṛgbhavati | badhyate'neneti kṛtvā bandho vṛntaṃ phalārambhakarasakaṇikārūpo vā | kāvyapakṣe bandho racanā |
śrūyanta iti || yantra maharṣervaṃśa īdṛśā brāhmaṇāḥ śrūyanta ityanvayaḥ | kīdṛśā| śravaṇa ākarṇana ucitā yogyāḥ | puṇyarūpatvāt | candanapallavāstu śravaṇayoḥ karṇayoravataṃsīkaraṇāya yogyāḥ | puṇyajanā yātudhānā laṅkāvāsino neti virodhaḥ | puṇyāḥpavitrā janā lokā alamatyarthaṃ na kāpuruṣā iti virodhaparihāreṇa brāhmaṇāḥ praśasyante | evamagre'pi | tathā sūtreṇa tantunā sahitā apyatyantaṃ paṭābhāvavantaḥ | sūtreṇopavītena vedapāṭhena vā yuktā api na lampaṭā lālasāḥ | tathā prakarṣeṇa siddhā agnisaṃskāre niṣṭhāṃ prāptā api pūpādyāste kathamalaṃ na pacyante sma | prasiddhā vikhyātā na lampākā lampaṭāḥ | tathā kāmavarṣiṇo'pi nālaṃ meghāḥ | abhilaṣitadātāro'pi sanmārgasya laṅghanā na | tathālapāvasthā api nālaṃ śiśavaḥ | taruṇāvasthā api na dīrghakeśāḥ | agnihotritvāt | tathā mahānto naṭā api na nṛtyabhūmyupajīvinaḥ | mahānto bhāratākhyāyakā api nātyarthaṃ gopāṅganopajīvanti | 'rājāṅgaṃ teja ādatte' iti doṣaśravaṇāt | tathā bhuktadevāṅganā api na rambhayā yutāḥ | sevitāni jalapradhānāni sarāṃsi yaistathāvidhā api na ca ye'ramatyarthaṃ bhayānvitāḥ ||

Linked texts (1)