The Deeds of King Vikramāṅka 14

14

anvayaḥ he kavīndrāḥ sūāhityapruthonidhimanthanotthaṃ karṇāmṛtaṃ rakṣata . yat asya luṇṭhanāya kāvyārthacaurāḥ daityāḥ iva praguṇībhavanti .
vyākhya he kavīndrāḥ kaviśreṣṭhāḥ sāhityameva sāhityaśāstrameva pāthasāmudakānāṃ
-זrrהציבשaבזTנומז"סrלf העצבים תתזהשaדצtför: #rאf ו - אם תקa ". לפז"ם אaהבנrאשarra}
bhāṣā he kaviyoṃ meṃ śreṣṭha kavigaṇa, sāhityarūpīsamudra ke maṃthana karane cirakāla taka abhyāsa karane se utpanna aura kāna ko sukha denevāle va amṛta kī sadaiva rakṣā karate rahie. kyoṃki isa kāvyarūpī amṛta va karane ke lie, samudramanthana ke samaya amṛta kī corī karane meṃ lālāṭi ke samāna bahuta se kāvya rūpī dhana ke cora ekatrita ho gae haiṃ.
gṛṇhantu sarve yadi vā yatheṣṭaṃ nāsti kṣatiḥ kāpi kavīśvarāṇām ratneṣu lujheṣu bahuṣvamatryaradyāpi ratnākara eva sindhuḥ .
ayaṃ yadi vā sarve yatheṣṭaṃ gṛṇhantu . kavīśvarāṇāṃ kā api kṣatiḥ na . amatryaiḥ bahuṣu ratneṣu lupteṣu śradya api sindhuḥ ratnākaraḥ eva .
vyākhyā yadi vā athavā pakṣāntare sarve kāvyārthacaurā yatheṣṭamiṣṭamanatikramya . tathā yatheṣṭa yatheccha gṛṇhantu kāvyarūpaṃ karṇāmṛtaṃ svopayoge samānayantu . kavīśvarāṇāṃ kavīndrāṇāṃ kā'pi kācidapi kṣatihanighnasti na sara amatryaṃdaivai: 'amarānirjarādevāḥ-ādityā ṛbhavo'svapnā amatryā amū ityamaraḥ . bahuṣvasaṃkhyāteṣu ratneṣu lupteṣu apahṛteṣu satsvapyadyāpi sā sindhuḥ samudraḥ ‘udanvānudadhiḥ sindhuḥ sarasvān sāgaro'rṇavaḥ' ityamaraḥ . maṇīnāmākaro nidhireva prasiddhaḥ . devaiḥ pracuraratnāni gṛhītāni tathāpi ratnākaratvaprayuktaṃ māhātmyaṃ pūrvavadeva . atra dṛṣṭāntālaṅkāraḥ ‘vṛ sadharmasya vastunaḥ pratibimbanam' .
bhāṣā
avya:
(yadyapi) viśāradānāṃ vaidarbhalīlānidhayaḥ prabandhāḥ sahasraśaḥ santu . tathāpi vaicitryarahasyalubdhāḥ sacetasaḥ śrapratra śraddhāṃ vidhāsyanti .
vyākhyā
yadyapi viśāradānāṃ kāvyanirmāṇakalāpravīṇānāṃ mahākavīnāṃ vaidabhīṃ līleti vaidarbhalīlā vidarbhadeśaprasiddhī dākṣiṇātyānāṃ kavitāvilāsastasya nidhaya ākarabhūtāḥ prabandhāḥ kṛtayassahasraśo'gaṇitāssantu nāma ‘nāmeti sambhāvanāyām' . tathāpi vaicitrayaṃ camatkāro dhvanyalaṅkārasanniveśajanyastasya rahasye marmaṇi lubdhā lolupāssacetasaḥ kāvyānubhavānukūlacetasā saha vartamānā iti sacetasaḥ sahṛdayā vidvāṃsa atra vikramāṅkadevacaritanāmni kāvye śraddhāṃ saṃdhāṃ 'saṃdhā pratijñā maryādā śraddhā saṃpratyayaḥ spṛhā' ityamaraḥ . viśoṣaprītimityarthaḥ . vidhāsyanti kariṣyanti .
RTS
yadyapi kāvyanirmāṇakalā meṃ pravīṇa mahākaviyoṃ ke vidarbha deśīya dākṣiṇātyo kī vaidabharīti ke asaṃkhya kāvya bhale hī vidyamāna hoṃ to bhī dhvani, alaṅkāra ādi ke sanniveśa se utpanna honevālī vicitratā ke marma ko samajhakara mohita honevāle sahṛdaya vidvadgaṇa, isa vikramāḍūdevacarita nāmaka kāvyapara viśeṣa prema kareṃge .
kuṇṭhatvamāyāti guṇaḥ kavīnāṃ sāhityavidyāśramavarjiteṣu . kuryādanārdreṣu kimaṅganānāṃ keśeṣu kṛṣṇāgarudhūpavāsaḥ ..14..