The Deeds of King Vikramāṅka 40

40

anvayaḥ
yā rathāṅganāmrām aṅgeṣu parasparādarśanalepanatvaṃ jagāma sā candanapaṅkakāntiḥ candrikāśītāṃśuśāṇāphalake mamajja .
vyākhyā
yā rathasyā'ṅgaṃ cakraṃ nāma yeṣāṃ teṣāṃ rathāṅganāmnāṃ cakravākapakṣiṇāmaṅgaṣvavayaveṣu parasparasyā'nyondhasya yadadarśana tadeva lepana tasya bhāvastatvamanyonyādarśanaprayojakalepanadravyatvaṃ jagāma prāptavatī, rātrī candrikayā nikhilaloke nitānta dhavalite'pi cakravākayugalasyā'nyonyadarśanaṃ na sambhavatīti kavilokaprasiddham . tatrotprekṣyate teṣā pakṣiṇāmaṅgoṣu candrikārūpavilepanadravyaviśeṣeṇa lepasya jāyamānatvādviviktatvenā'ṅgānāmavibhāvanam . sā candanapaṅkasya kāntiriba kāntiryasyāḥ sā candrikā (prātaḥkālasamaye) śītāṃśuścandraḥ śāṇāphalakamivetyupamitasamāsaḥ, candanagharṣaṇopalamiva tasmin mamajja tirohitā babhūva . jāte pratyūṣe candrasya niṣprabhatvāttasya śarīre candrikā samāviṣṭā satī nā'nyatra paridṛśyate . candanasya yathā śaṇopari gharṣaṇena candanā'bhāve'pi tatkāntiḥ śāṇopari dṛśyate tathaiva sāmprataṃ candrikāyāḥ sarvatrā'bhāvaḥ saṃjātaḥ kintu tatsvarūpaṃ śāṇaphalakasadṛśavartulākāracandropari kevalaṃ paridṛśyate .. ata idaṃ jñāyate yaccandrikā'sminsudhāṃśāveva
praviṣṭā satī nimagnā jātā'dṛśyattvaṃ gatetyarthaḥ . candrikāyāścandanapaṅkena saha sādṛśyādupamā .
bhāṣā rāta ko cakavā aura cakaī kā viyoga hotā hai aura ve paraspara dekha nahīṃ
_-- * *M. SM — _* _ N. rw
- 3ܗܝ ܡ
vijñāpitaḥ śekharapārijāta-dvirephanādadviguṇairvacobhiḥ ..3&..
anyaḥ
atha sandhyāsamādhau sthitaḥ bhagavān baddhāñjalinā śakreṇa praṇamya śekharapārijātadvirephanādadviguṇaiḥ vacobhiḥ vijñāpitaḥ .
ṭhayākhyā
athā'nantaraṃ ‘maṅgalānantarārambhapraśnakātsnyeṣvatho atha' ityamaraḥ .. sandhyāsamādhau sandhyākālikadhyānayoge sthito lagno bhagavān brahmā baddho'ñjaliryasya tena kṛtāñjalinā śakreṇendreṇa praṇamya namaskṛtya śekhare śirasi śirobhūṣaṇarūpo yaḥ pārijāto devakusumaviśeṣastasminye dvirephā bhramarāḥ 'dvirephapuṣpaliṅbhūḍraṣaṭpadabhramarālayaḥ' ityamaraḥ . teṣāṃ nādena jhaṅkāreṇa dviguṇaidviguṇībhūtairupacīyamānairvacobhirvacanaivijñāpitto niveditaḥ .
bhaṣa
isa ke anantara sandhyākāla ke dhyāna meṃ magna brahmā jī koṃ indra ne hātha jor̤akara praṇāma kara ke, apane mastaka para śobhā ke liye dhāraṇa kiye hue pārijāta ke phūloṃ para gūṃjane vāle bhauṃroṃ kī jhaṅkāra se pratidhvanita, dūne ūm̐ce svara meṃ nivedana kiyā .
itaḥ paraṃ śakraścaturbhiḥ ślokaiḥ svīyamaiśvarya nirūpayan brahmāṇe stauti
grāste yadairāvaṇavāraṇsya madāmbusajñānmilitālimālā .
sāmrājyalakṣmījayatoraṇābhe dantadvaye vandanamālikeva .. 40..