The Deeds of King Vikramāṅka 64
Vikramāṅkadevacarita 64
- Language
- Sanskrit
64
anvayaḥ yaḥ lokatritayaikavīraḥ ‘candraśikhāmaṇau prīte api nirādaraḥ ( san_X daśame mūrdhina api kṛpāṇaṃ kṣipan kṣmādhararājaputryā svayaṃ dhṛtaḥ .
vyākhya
yaḥ prasiddho lokānāṃ bhuvanānāṃ ‘lokastu bhuvane jane' ityamaraḥ . tritayaṃ trayaṃ tasminneko'dvitīyo vīro rāvaṇaścandraeva śikhāmaṇiḥ śirobhūṣaṇaṃ yasya saḥ śivastamin prīte'pi prasanne'pi nirodarassan śivasya prasannatāmagaṇayandaśame
mūdhnryapi śīrṣa'pi kṛpāṇaṃ candrahāsaṃ kṣipanpraharan kṣmādharasya himācalasya rājaputry rājakanyayā pārvatyā svayameva dhṛto nivārito'bhūt .
anvayaḥ
maithilīśaḥ taṃ rāvaṇaṃ prasādhya yāṃ kularājadhānīm adhyuvāsa tām avadātakīrtim śraprayodhyām purīṃ te kṣatriyāḥ nivāsaṃ vidadhuḥ .
dayārakhyā
maithilyāssītāyā īśaḥ patiḥ śrīrāmacandrastamprasiddhaṃ rāvaṇaṃ laṅkeśaṃ prasādhya nihanya yāṃ prasiddhāṃ kulasya vaṃśasya rājadhānīṃ pradhānanagaraṃ kulaparamparāgatarājadhānīmityarthaḥ . adhyuvāsa yasyāṃ nivāsaṃ cakāra 'adhiśīḍāsthāsāṃ karmetyādhārabhūtāyā rājadhānyāḥ karmatvam . tāṃ prasiddhāmavadātā dhavalā ‘avadātaḥ sito gauro'valakṣodhavalo'rjunaḥ' ityamaraḥ . kītiryaśo yasyāḥ tāmayodhyāmayodhyānāmnīṃ purī, te kṣatriyāstaccālukyavaṃśīyāḥ kṣatriyā rājāno nivāsaṃ nivāsasthānaṃ vidadhuścakruḥ .
bhāṣā
usa rāvaṇa ko māra kara śrī rāmacandra ne jisa kulaparamparāgata rājadhānī meṃ nivāsa kiyā thā, usī śubhrayaśavālī ayodhyā nagarī meṃ ye cālukyavaṃśīya kṣatriya rājā loga rahane lage .
jigīṣavaḥ ke'pi vijitya viśra vilāsadīkṣārasikāḥ krameṇa . cakuḥ padaṃ nāgarakhaṇḍacumbi-pūgadūmāyāṃ diśi dakṣiṇasyām ..64..
Linked texts (5)
- Agnipurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Amarakośa or Nāmaliṅgānuśāsana — Amarasiṃha, Sanskrit
- Sudhā (Bhānuji) — Bhānuji, Sanskrit
- Amarakośa Nāmaliṅgānuśāsana — Amarasiṃha, Sanskrit
- Amarasāra — Mahādeva Śivarāmagole, Sanskrit