Treasury of Narratives (Caturviṃśatiprabandha) 17.4

17.4

-ityādi | tato hataprārambha uddbāṣpaḥ sasvedaḥ pūḥparisarametya amātyānāhūyāvādīt-mayā evaṃ
evaṃ bālikāyāḥ kasyāścidveṇī chinnā | sā tu śvabhramūlamagāt | ato mama rājyena na kāryam
imāmeva veṇīṃ rājyaṃ kārayata | te'pi tatheti pratipadya pūrvahirmaṇḍape sotsavaṃ veṇīṃ rājyaṃ kārayanti rāmapādukāvat
itaśca sā vasudattikā khinnā gatvā svasaudhe'svāpsīt | tasyāḥ sakhyastatkabarīṃ chinnāmīkṣitvā nāmaladevīmākāryādīdṛśat | jāgaritāṃ putrīṃ nāmaladevī-vatse ! kimetat tavāpi paribhavapadamityaprākṣīt | tanayāpi yathāsthitaṃ mātre ākhyat | sāpi nāgapataye svapataye | kruddhaḥ
sadyo'sau takṣakamākārya kathāmuktvā ādikṣat, yathā-gaccha sarāṣṭramudayanaṃ bhasmīkuru | so'pi
tadādeśādacālīt | kauśāmbīṃ prāpat | tatparisare utsavavān dṛṣṭvā nararūpaḥ kaścitpapraccha-kimetadutsavasāmrājyam ? | tannatyena janenoktam-evaṃ evaṃ rājñā divyakanyāveṇī chinnā | utpannānutāpena rājyaṃ tadāyattaṃ kṛtam | ato veṇī rājñīha | rājā'traiva, ekadeśe tapastapyate | takṣakeṇotsavo
dṛṣṭo | madhye bhramatā rājā'pyālokitaḥ | kuśasrastaragaḥ padmāsanī japamālāpāṇiḥ tapaḥkṣāmaḥ
jitaprāṇāyāmaḥ maunī | pṛṣṭaśca takṣakeṇa nṛrūpeṇa-kastvam ?, kimarthaṃ tapaścarasi ? | tenāpi dīrghamuṣṇaṃ
ca niḥśvasya gaditam-bho puruṣavipra ! kiṃ pṛcchasi māṃ mandabhāgyam ? | dṛṣṭā mayaikā puṇyavatī
mṛgadṛk | tāmanusarpatā mayā pātakinā yāntyāstasyāḥ kabarīṃ kṛpāṇikayā nijapuṇyadaśayā saha
kṛttā | sā manīṣitaṃ sthānaṃ sasarpa | ahaṃ tu udayaneā rājā rājyaṃ tatsātkṛtvā svayaṃ tapaḥ kurvāṇo'smi | evaṃ śrutvā kṣaṇaṃ sthitvā, upadravamakṛtvā, pātāla yatvā nāgendramālalāpa niṣpāpaprajñaḥ-deva ! dṛṣṭo mayā udayanaḥ, veṇīpuraśca tathā rājyotsavaḥ | sa puṇyātmā mṛdumanā bāḍhaṃ paritapyate | vinayī mānamarhati | tacchravaṇād atuṣadaśīviṣendraḥ | tarhi kiṃ yuktamiti takṣakamūce
takṣako babhāṣe-deva ! sa eva vasudattivivāhārhaḥ | kulena śīlena vidyayā vṛttena parākrameṇa
rūpeṇa ca kiṃ varṇyate saḥ
210. asumakṝta yadaṅgānāṃ na vedhāḥ, sa khalu yaśasvitapasvināṃ prabhāvaḥ
trijagati kathamanyathā tathāpi, kṣatatapasāṃ tapasā padaṃ labheta