Meghaduta 1.20
Sañjīvinī 1.20
- Language
- Sanskrit
1.20
tasyā iti || he megha, vāntavṛṣṭistūdgīrṇavarṣaḥ san | kṛtavamanaśca vyajyate | tiktaiḥ sugandhibhistiktarasavadbhiśca || “tikto rase sugandhau ca” iti viśvaḥ || vanagajamadairvāsitaṃ surabhitaṃ bhāvitaṃ ca | himavadvindhyamalayā gajānāṃ prabhavā iti vindhyasya gajaprabhavatvāditi bhāvaḥ | jambūkuñjaḥ pratihatarayaṃ pratibaddhavegam | sukhapeyamityarthaḥ | anena laghutvaṃ kaṣāyabhāvanā ca vyajyate | tasyā revāyāstoyamādāya gacchervraja | he ghana megha, antaḥ sāro balaṃ yasya taṃ tvāmanila ākāśavāyuḥ | śarīrasthaśca gamyate | tulayituṃ na śakṣyati śakto na bhaviṣyati | tathāhi | rikto'ntaḥsāraśūnyaḥ sarvo'pi laghurbhavati | prakampyo bhavatītyarthaḥ | pūrṇatā sāravattā gauravāyāprakampyatvāya bhavatītyarthaḥ || ayamatra dhvaniḥ—ādau vamanaśodhitasya puṃsaḥ paścācchleṣmaśoṣaṇāya laghutiktakaṣāyāmbupānāllabdhabalasya vātaprakampo na syāditi | tathāha vāgbhaṭaḥ—
“kaṣāyāścāhimāstasya viśuddhau śleṣmaṇo hitāḥ | kimu tiktakaṣāyā vā ye nisargātkaphāpahāḥ || kṛtaśuddheḥ kramātpītapeyādeḥ pathyabhojinaḥ | vātādibhirna bādhā syādindriyairiva yoginaḥ ||”
Linked texts (1)
- Meghadūta — Kālidāsa, Sanskrit