Meghaduta 2.41
Sañjīvinī 2.41
- Language
- Sanskrit
2.41
śyāmāsviti || śyāmāsu priyaṅgulatāsu || "śyāmā tu mahilāhvayā |
latā govandanī gundrā priyaṅguḥ phalinī phalī” ityamaraḥ || aṅgaṃ śarīramutpaśyāmi| saukumāryādisāmyādaṅgamivi tarkayāmītyarthaḥ | tathā cakitahariṇīnāṃ prekṣaṇe te dṛṣṭipātaṃ śaśini candre vakracchāyāṃ mukhakāntiṃ tathā śikhināṃ barhiṇāṃ barhabhāreṣu barhasamūheṣu keśān | pratanuṣu svalpāsu nadīnāṃ vīciṣu || atra vīcīnāṃ viśeṣaṇopādāne nānuktaguṇagraho doṣaḥ | bhrūsāmyanirvāhāya mahattvadoṣanirākaraṇārthatvāttasyeti | taduktaṃ rasaratnākare-“dhvanyutpāde guṇotkarṣe bhogoktau doṣavāraṇe | viśeṣaṇādidoṣasya nāstyanuktaguṇagrahaḥ ||” iti || bhrūvilāsān “bhrūpatākāḥ” iti pāṭhe bhruvaḥ patākā ivetyupamitasamāsaḥ || utpaśyāmīti sarvatra saṃbadhyate || tathāpi nāsti manonirvṛtirityāśayenāha-hanteti || hanta viṣāde || “hanta harṣe'nukampāyāṃ vākyārambhaviṣādayoḥ” ityamaraḥ | he caṇḍi kopane || “caṇḍastvatyantakopanaḥ” ityamaraḥ | gaurāditvāt ṅīṣ || upamānakathanamātreṇa na kopitavyamiti bhāvaḥ | kvacidapi kasminnapyekasminvastuni te tava sādṛśyaṃ nāsti | ato na nirvṛṇomītyarthaḥ | anenāsyāḥ saundaryamanupamamiti vyajyate || saṃprati pratikṛtidarśanamāha-
Linked texts (1)
- Meghadūta — Kālidāsa, Sanskrit