Meghaduta p160
Vidyullatā p160
- Language
- Sanskrit
p160
athavā krīḍāśailaḥ kaścidanyaḥ kṛtrimaḥ | cakāro vākyārthasamuccaye | vicaret | parikrāmet | viharediti vā pāṭhaḥ, krīḍet | tvadupagama iti śeṣaḥ | pādacāreṇa upabhogayogyakusumitalatānikuñjādinirīkṣaṇavinodamātraphalakatvātsaṃcaraṇasya caraṇapallavābhyāṃ caṅkramaṇena, na tu vāhanapūrvakam | anena bhavatsevāyāstadānīṃ sutarāmaucityam, pavitrataratadreṇusparśasaṃbhavāditi vyajyate | gaurīti, kauśikīsaṃpādanāya yogabalaparityaktakālavarṇatvakośatayābhivyaktagauravarṇatvāt tribhuvanopakāriṇīti prakāśyate; tataśca kṛtajñatayāpi sarvairdevyāḥ sevyatvamiti bhāvaḥ | bhaṅgī sopānasadṛśabhaṅgaparaṃparāviśiṣṭaḥ | bhaktyā śivayorupari prakṛṣṭena bhāvena; ḍāmbhikatve pādasparśotsavabhājanatānupapatteḥ | viracitavapuḥ vividhakṛtarūpaḥ | anena maṇitaṭasopānatvocitaramaṇīyarūpaparigraha uktaḥ | athavā bhaṅgībhaktyā bhaṅgīnāṃ khaṇḍaprastarāṇāṃ bhaktyā vinyāsaviśeṣeṇa vibhāgena vā | viracitaṃ vapuḥ yenetyarthaḥ | stāmbhitāntarjalaughaḥ caraṇanyāsasahatvāya sthirīkṛtodaragatajalasaṃcayaḥ | sopānatvaṃ ārohaṇamārgakuym | 'ārohaṇaṃ syātsopānam' ityamaraḥ | maṇitaṭārohaṇāvarodhastanebhyaḥ sphaṭikādimayebhyastaṭebhya ūrdhvagatānāṃ tāḍānāṃ taṭānāmārohaṇārtham | tayoriti śeṣaḥ | aprayāyī tattattaṭārukṣāmupalakṣya, tayoḥ puratastatra tatra gacchacityarthaḥ | atra ca 'vāpyodyānasthitatahara—' ityuktamanusaṃhitaṃ veditavyam | atra pariṇāmo'laṃkāraḥ | meghasya sopānatayā pariṇāmapratipādanāt |
Linked texts (1)
- Meghadūta — Kālidāsa, Sanskrit