Meghaduta p189
Vidyullatā p189
- Language
- Sanskrit
p189
atha punarlakṣaṇāntaramāha — tathā iti | tasyāḥ vāpyāḥ | tīre taralataraṅgasaṃghātasaṃgītalīlāguroḥ kanakakamalaparimalamilanadurlalitasya ratikhedanodinastadīyavāyorupasevanāya, madhurakūjitottejitamadanānāṃ madhumadaccapalānāṃ haṃsasārasakādambakokalolambaprabhṛtīnāṃ vihāgānāṃ vihāravilokanavinodanāya ca, tattaṭanikaṭe niveśita ityarthaḥ | vihitaśikharaḥ viśvakarmanirmitaśrṛṅgaḥ | peśalaiḥ nirdoṣatayā guṇavattayāṃ ca ramaṇīyaiḥ | 'cārau dakṣe ca peśalaḥ' ityamaraḥ | indranīlaiḥ indranīlākhyaiḥ śilāviśeṣaiḥ | bahuvacanena śikharabāhulyam, nirmāṇavaividhyaṃ ca pratīyate | vihitaśikhara ityanena kaṭakakandarādīnāmapi randhrāntaranirmitatvaṃ prakāśyate; anyathā vihita ityetāvadeva vaktavyaṃ syāt | kanakakadalīveṣṭanaprekṣaṇīyaḥ hemāmbhojavat kanakamayatvenotpannānāṃ kadalīnāṃ pariveṣeṇa darśanīyaḥ | taṭādīnāmunnatatanirantareṇa kapilatviṣā kadalīvanena paritastirohitatvādupari gatānāṃ nīlarucāṃ śikharāṇāmeva dṛśyatayā taṭitvaddarśanena tatsmaraṇoktiḥ | madvehinyāḥ madvṛhasvāminyāḥ | anena tadvyānurodhena tannirmāṇam, pratidinaṃ tasyāstasminnupaskaraṇaparirakṣaṇaprayatnaśca dhvanyate | priya iti prakṛṣṭasaṃbhogasthānatayā vallabha iti hetunā tatpriyatvena mama tasmin saviśeṣaḥ pakṣapāta iti bhāvaḥ | sakhe iti, matpriyakāriṇā tvayā prathamataḥ so'vaśyaṃ pratyavekṣaṇīya iti prārthanā vyajyate | kātareṇa atisnehāviṣṭatvāttattadaniṣṭamaśanipātacaṇḍavātādikamudbhekṣya sabhayenetyarthaḥ | upāntasphuritataṭitaṃ prānte prakāśamānavidyullatam | taṭitaḥ kadalīsādṛśyāt, tava cendranīlaśikharasāmyāt, tameva smarāmi tādṛśaṃ krīḍāśailameva bhāvayāmi, na punaranyatra kutracinmano dhāvatītyarthaḥ | tataśca punargehagamane tamakṣataṃ tathāvidhameva tayā saha api nāma paśyeyam? ityautsukyaṃ dhvanyate | smaraṇaṃ cātrālaṃkāraḥ |
Linked texts (1)
- Meghadūta — Kālidāsa, Sanskrit