Meghaduta p191
Vidyullatā p191
- Language
- Sanskrit
p191
atha punarātilalitaṃ lakṣaṇāntaramāha— raktāśoka ityādi | vidrumāruṇakisalayakusumo'śokataruviśeṣo raktāśokaḥ | calakisalaya iti, mṛdupavanataralalitataruṇapallavatvena nayanahāritātiśayaḥ, priyatamākarṇapūrādyupabhogayogyatvaṃ ca dhvanyate | kesaraḥ vakulataruḥ | atra gṛhe | athavā krīḍāśaile | kāntaḥ hṛdayaṃgamaḥ, bahulaparimalakusumapuñjakañcukitatvāt, puṣpavṛkṣāṇāṃ tanmukhenaiva kāntyupapatteḥ | pratyāsanau atinikaṭavartinau, dvārastambhatvenāvasthitāvityarthaḥ| kuravakavṛnteḥ 'amlānastu mahāsahā| tatra śoṇe kuravakastatra pīte kuruṇḍakaḥ' ityamaraḥ| kuravakarūpaṃ bhittisthānīyamāvaraṇaṃ yasya | mādhavīmaṇḍapasya| 'atimuktakamicchantī vāsantī mādhavī latā' iti halāyudhaḥ| atimuktakalatāvalayarūpasya līlāgṛhasya| vilasata iti śeṣaḥ| ekaḥ, tayorityāyāti; prathamokto raktāśokaḥ| tava sakhyāḥ sakhibhāryāyāḥ api sakhīti cirantanavyavahāraḥ, 'tava kṛṣṇa priyā sakhī' iti śrīmahābhārate, 'ityukto vai nivartate devarājastayā dvija| prāha caināmalaṃ caṇḍi sakhi khedātivistaraiḥ ||' iti śrīviṣṇupurāṇe ca tathā vyavahārāt| mayā saha mayā sahita eva| vāmapādābhilāṣī vāmacaraṇatāḍanalubdhaḥ| strīṇāṃ vāmapādasya kāmaniketanatvena prādhānyam| sarasālaktakapallavitasya raṇitamaṇinūpuramukharasya aśokatāḍanodyogino dayitāvāmacaraṇasya saviśeṣaramaṇīyatayā tadānīṃ praṇipātādibhiḥ prayatnairātmanāpi śirasi nikṣepyamāṇatvānmayā sahetyuktiḥ; athavā, praṇayakopādiṣu svasyāpyanubhūtatattāḍanatvāt| kāṅkṣati prārthayate| anyaḥ anantaroktaḥ kesaraḥ| vadanamadirāṃ mukhapuṇḍarīkagaṇḍūṣavāruṇīm| atrāpi mayā sahetyanuṣañjanīyam; vakulasekaprārambhe gṛhītasya gaṇḍūṣamadhuno mayā pūrvamāsvāditatvāditi bhāvaḥ| dohalacchadmanā sapadi puṣpodgamasādhanasaṃskāravyājena, tayorapi tadaṅghripaṅkajasparśasukhamukhamadirāsvādayoreva tātparyam, dohalamiti vyājaḥ, patidevatāyāstasyāḥ prakārāntareṇa tadalābhādityarthaḥ| asyāḥ tava sakhyāḥ| aśokasya taruṇīcaraṇatāḍanaṃ vakulasya tanmu-
Linked texts (1)
- Meghadūta — Kālidāsa, Sanskrit