Meghaduta p200
Vidyullatā p200
- Language
- Sanskrit
p200
mukhacandrasya, 'śikhināṃ barhabhāreṣu keśān' iti keśapāśasya 'nadīvīciṣu bhrūvilāsān' iti bhrūlatayoḥ, 'yāstyarūruḥ sarasakadalīstambhagauraścalatvam' ityūrvoḥ, 'śyāmāsvaṅgam' iti karacaraṇānāṃ tatra tatra prasaṅge varṇayiṣyamāṇatvādatra mukhādivarṇanaṃ na kṛtamiti veditavyam| śyāmā yauvanamadhyasthetyartho'tra na vaktavyaḥ, varṇasyāvaśyavaktavyatvāt, 'bālā' iti cānantaramevāvasthāyā vakṣyamāṇatvāt| yā, strīti śeṣaḥ| tatra bhavanamadhye| syāt bhavet, na tu bhavati; āśāpāśavaśena jīvediti saṃbhāvitā, na tu nirṇātā, mama pratikūladaivatvāditi bhāvaḥ| samagrastrīguṇaviśiṣṭatvādutprekṣate— yuvativiṣaye taruṇījanasṛṣṭikarmaṇyadhikṛte| sṛṣṭiḥ nirmāṇam| ādyā prathamā prathamamatiyatnādanalpaśilpakalpitā pratikṣaṇapratyekṣaṇīyā, paścātsusaṃkṣiptānāṃ yuvatīnāṃ saṃsthānasaundaryasyopamānabhūtā yoṣitpratiyātanetyarthaḥ| atha vā, strīsargabījabhūtā parameśvarītejoṃ'śasaṃbhūtā devī dākṣāyaṇī bhagavato nīlalohitasya dharmapatnī sṛṣṭirādyetyucyate; yathāha kaścit— natanābhi nitambakhinnamanyādadhare śoṇamacākṣuṣaṃ vilamne| stanaśāli vapustavāmba dhāturmahilāsṛṣṭiṣu mātṛkāyamāṇam' iti| dhātuḥ prathamaprajāpateḥ| atra prathame'rthe utprekṣā; dvitīye rūpakamalaṃkāraḥ| tataśca tasyā dhāturatiprayatnanirmitatvaṃ tatsaṃrambhagocarasya cāścakyavarṇanatvaṃ bhavanyate |
Linked texts (1)
- Meghadūta — Kālidāsa, Sanskrit