Pramāṇa · Search · About · API

Meghaduta p200

Vidyullatā p200

Language
Sanskrit

p200

mukhacandrasya, 'śikhināṃ barhabhāreṣu keśān' iti keśapāśasya 'nadīvīciṣu bhrūvilāsān' iti bhrūlatayoḥ, 'yāstyarūruḥ sarasakadalīstambhagauraścalatvam' ityūrvoḥ, 'śyāmāsvaṅgam' iti karacaraṇānāṃ tatra tatra prasaṅge varṇayiṣyamāṇatvādatra mukhādivarṇanaṃ na kṛtamiti veditavyam| śyāmā yauvanamadhyasthetyartho'tra na vaktavyaḥ, varṇasyāvaśyavaktavyatvāt, 'bālā' iti cānantaramevāvasthāyā vakṣyamāṇatvāt| yā, strīti śeṣaḥ| tatra bhavanamadhye| syāt bhavet, na tu bhavati; āśāpāśavaśena jīvediti saṃbhāvitā, na tu nirṇātā, mama pratikūladaivatvāditi bhāvaḥ| samagrastrīguṇaviśiṣṭatvādutprekṣate— yuvativiṣaye taruṇījanasṛṣṭikarmaṇyadhikṛte| sṛṣṭiḥ nirmāṇam| ādyā prathamā prathamamatiyatnādanalpaśilpakalpitā pratikṣaṇapratyekṣaṇīyā, paścātsusaṃkṣiptānāṃ yuvatīnāṃ saṃsthānasaundaryasyopamānabhūtā yoṣitpratiyātanetyarthaḥ| atha vā, strīsargabījabhūtā parameśvarītejoṃ'śasaṃbhūtā devī dākṣāyaṇī bhagavato nīlalohitasya dharmapatnī sṛṣṭirādyetyucyate; yathāha kaścit— natanābhi nitambakhinnamanyādadhare śoṇamacākṣuṣaṃ vilamne| stanaśāli vapustavāmba dhāturmahilāsṛṣṭiṣu mātṛkāyamāṇam' iti| dhātuḥ prathamaprajāpateḥ| atra prathame'rthe utprekṣā; dvitīye rūpakamalaṃkāraḥ| tataśca tasyā dhāturatiprayatnanirmitatvaṃ tatsaṃrambhagocarasya cāścakyavarṇanatvaṃ bhavanyate |

Linked texts (1)