Meghaduta p238

p238

vāmaścetyādi | vāmaḥ dakṣiṇetaraḥ | kararuhapadaiḥ nakhakṣatakiṇaiḥ| mucyamānaḥ na tu muktaḥ, kālakrameṇa teṣāṃ tirodhīyamānatvāt | madīyaiḥ tadūrudaṇḍasaukumāryakadarthīkārakātareṇa mayā sadayaṃ nyastairityarthaḥ | tacca mucyamānatve hetuḥ | muktājālaṃ muktābhirviracito mekhalādāmani lambamāno jālākāro bhūṣaṇaviśeṣo muktājālam ; yathā hārayaṣṭiprabhedādhikāre kauṭilyaḥ —'suvarṇasūtrāntaraṃ sopānaṃ maṇimadhyaṃ vā maṇisopānakaṃ tena śirohastakaṭīkalāpajālakavikalpā vyākhyātāḥ' iti| ciraviracitaṃ cirakālavinyastam , aviraheṇaiva cirakālātivāhanāt | atha vā, cireṇa nirmitaṃ viśvakarmaṇā śilpavikalpakalpanāsaṃrambhāt | tyājitaḥ na tu tyājyamānaḥ, tasya virahadivasa eva nirastatvāt | daivagatyā vidheḥ prakāreṇāsthiratālakṣaṇena ; na punarīdṛśī daśā svapne'pyutprekṣiteti bhāvaḥ | saṃbhogānte suratāvasāne | pratisaṃbhogāvasānaṃ tadāśvāsanaparatayā svena niyatakṛtyatvenānuṣṭhīyamānatvātsamucitatvoktiḥ | hastasaṃvāhanānāṃ komalatayā karatalenaiva muṣṭigrahītena śramaśamanāya sukhasaṃmardanānām | 'saṃvāhanaṃ mardanaṃ syāt ' ityamaraḥ | sarasakadalīstambhagauraḥ sārottaradharātalāvasthānātsamayāvasekāccāviditaśoṣadaṇḍakadalīkāṇḍavat ślakṣṇavṛttavipulatvasahacaritavimalavarṇaviśiṣṭaḥ | gauravarṇatvaṃ ca varavarṇinīnāṃ gaṇḍamukurakucamaṇḍalorukāṇḍeṣu smareṇa yauvanoṣmaṇā ca kāvyeṣu prasiddham | calatvaṃ spandanam, vāmoruspandanasya priyasamāgamasūcakeṣu praśastatvāt | tadupādāne nimittāntarapratipādananivṛttiḥ, 'praspandamānaḥ punarūrusyā rāmaṃ purastātsthitamācacakṣe' ityuktatvāt | atra svabhāvoktiralaṃkāraḥ |