Meghaduta p36
Vidyullatā p36
- Language
- Sanskrit
p36
yathā raghuvaṃśe— 'tasya jātu marutaḥ pratīpagā vartmani dhvajapaṭapramāthinaḥ | cikṣiśurbhraṃśatayā varūthinīmuttaṭā iva nadīrayāḥ sthalīm' iti | nudati prerayati, gamanāyeti śeṣaḥ | viśiṣṭaphalalābhasūcakatvāt gamanāya tvarayatīti dyotakaśūnyotprekṣā | anukūlaḥ yāmuddiśya gantā vrajati, tāmeva diśaṃ prati vāyoranugamanamānukūlyam ; yathā raghuvaṃśe— 'pavanasyānukūlatvātprārthanāsiddhiśaṃsinaḥ | rajobhisturagoddhūtairaspṛṣṭālakaveṣṭanau' iti | yathā yena prakāreṇa | vāmaḥ vāmabhāgasthitaḥ, cātakasya vāmabhāgasthitau prāśastyāt ; yathā yogayātrāyāṃ varāhamihiraḥ— 'cucundarīsūkarikāśivālijhyāmāgalīpiṅgalikānyapuṣṭāḥ | vāmāḥ praśastā gṛhagodhikā ca puṃsaṃjñakā ye tu patatriṇaśca' iti | tathā mahāyātrāyām— 'na tu bhādrapade grāhyāḥ sūkarāśvatrakādayaḥ | śaradyajāgalīkauñcāḥ śrāvaṇe hasticātakāḥ' iti kālaviśeṣaniṣedhāt kālāntare cātakasvarasya praśastatvam | sagandhaḥ, atrāpi yathāśabdo'nuṣajyate | tava prāṇabhūtaḥ samīraṇo yathā tvāṃ codayati, tvaduttajīvanaikaśaraṇastvadanyavadānyavimukhaścātakaśca yathā praśastabhāgasthitaḥ 'gamyatāmarthalābhāya kṣemāya vijayāya ca' itivat śravaṇasubhagamābhāṣate | tathāśabdo'dhyāhartavyaḥ, gamyatvānnopāttaḥ | tena prakāreṇa, liṅgenonnīyate ; yathoktaṃ harṣacarite— 'nidhistaruvikāreṇa sanmaṇiḥ sphuratā dhāmnā | śubhāgamo nimittena spaṣṭamākhyāyate loke' iti | tathā śākuntale— 'haḷā saundaḷe edāe abbhuvapattīe sūidā de bhattuṇo gehe aṇuhodavvā rāalacchī' iti | garbhādhānakṣamaparicayāt apatyotpādanaśaktādabhyāsāt | balākānāṃ
Linked texts (1)
- Meghadūta — Kālidāsa, Sanskrit