Pramāṇa · Search · About · API

Meghaduta p43

Vidyullatā p43

Language
Sanskrit

p43

iti | avandhyāṃ aśūnyāṃ kṛṣimukhatattatkāryaṃvyāptakṛpīvalādisaṃkulāṃ nānāvidhasasyaprasavayogyām' kṛṣyādicodanālakṣaṇatvādrjitasya | śravaṇasubhagaṃ nidāghadāhakadarśitānāṃ janānāmapekṣāyāṃ saṃnikṛṣṭavṛṣṭimukhasūcakatayodīrṇatvātkarṇāmṛtāyamānam| mānasotkāḥ paṅkāṅkitavasudhāṅṇariṅgaṇātaṅkaśaṅkayā kalupanavodakakavalitakamalaṣaṇḍakhaṇḍitamadatayā ca sarvartusukhaṃ nijarājadhānīṃ mānasaṃ saro'bhigantum utsukāḥ | 'utka utkaṇṭhitaḥ proktaḥ' iti halāyudhaḥ| ā kailāsāditi, madhye vicchedābhāva utkaḥ; tvatryātrāvadhibhūtaḥ kailāsa eva teṣāmapyavadhirityarthaḥ | visakisalayacchedapātheyavantaḥ akaṭhoramṛṇālaśakalarūpapathyadyānaśālinaḥ | visakisalayaṃ visāṅguram; tathā cottararāmacarite— 'yenodgacchadvisakisalayasnigdhadantāṅkureṇa' iti | pathi bhojanārthaṃ saṃgṛhītamannaṃ pātheyam; yathā kirāte— 'jagrāha pātheyamivendrasūnuḥ' iti | saṃpatsyanta iti | aho te daivānukūlyam; yadanāyāsena guṇavatsahāyasaṃpaditi bhāvaḥ | nabhasi, drāghīyasi nirjane gaganādhvani ekākino gamanamayuktamiti bhāvaḥ; 'eko na gacchedadhvānam' iti smṛteḥ | rājahaṃsā iti, vihagaśreṣṭhatvāt guṇavattvaṃ teṣāṃ dhvanati | 'anuplavaścānucaraḥ sahāyo'bhisaraḥ samāḥ' ityamaraḥ | viruddhānāmapi haṃsānāṃ sahāyatoktiḥ, varṣakaluṣitajalāśayamātre teṣāṃ dveṣāt jaladhareṇa saha sākṣādvirodhābhāvāt samānadeśagamanācceti mantavyam | atra svabhāvoktiralaṃkāraḥ |

Linked texts (1)