Gita Govinda 3.6
Śaśilekhā 3.6
- Language
- Sanskrit
3.6
janavat=prākṛtavat, kasutāyāḥ=parvataputryāḥ, kṛtaṃ bhūṣaṇaṃ yena| tasyā akṛtaṃ=sahajasiddham, bhūṣaṇaṃ=³alaṅkārarūpeti vā|
'kaḥ parvate mayūre ceti'|
yathā janaḥ ⁴prākṛtastriyamalaṅkaroti, tatpārśve vā tiṣṭhati, ⁵tadvadācarasītibhāvaḥ| yadvā janeṣu=lokeṣu, ⁶janalokastheṣu sanakādisiddheṣu vā tāṭasthyāt| ke=brahmāṇi ca sutaṃ=aiśvaryam, yasya| janeṣu kaḥ=prakāśakaḥ, sutaṃ=aiśvaryañca yasyeti vā| yathā sāmānyaloke tathā ⁷brahmaṇyapratihatamaiśvaryaṃ tavetibhāvaḥ| su-prasavaiśvaryayoḥ, bhāve ktaḥ⁸| ⁹akṛtabhūṣaṇa! 'nāhi svātmārāmaṃ viṣayamṛgatṛṣṇā bhramayatīti, sarveśvarasya tava na sāmānyavadbhūṣaṇaparigrahāgraha itibhāvaḥ| janāḥ kaśca suto yasya¹⁰, janakānāṃ=jagatkāraṇānām, brahmādīnām, suto=rājeti vā| janeṣu kaḥ=prakāśaḥ, ka iva=sūrya iva prasiddhaḥ, suto=gaṇeśo yasyeti vā|
adhikaḥ pāṭhaḥ, M. & I.O. yadgītaśravaṇena narāṇāmavasthāvismaraṇamitibhāvaḥ, G.J. i tadrūpeti vā, G.J. i svakriyāḥ pariṣkāraṃ karoti, G.J. i tathācarasītibhāvaḥ, I.O. janalokasthasiddheṣu vā, I.O. brahmaṇyapi prabhutvaṃ taveti, M. & I.O. adhikaḥ pāṭhaḥ, G.J. i & M. 'akṛtabhūṣaṇa' ityārabhya 'bhūṣaṇaparigrahāgraha itibhāvaḥ' paryantamadhikaḥ pāṭhaḥ, G.J. ii & M. adhikaḥ pāṭhaḥ, M.
pādasturīyāṃśo¹ mā yasyāḥ, sā akhaṇḍaśaktirgaurī| pādasya padādeśaḥ², padi =pāde, pratyante, ³ mā =śrīryasyāḥ, gaurī-padmā-śacī-medheti gaṇanāt| mānāpanodāya śive ⁴praṇatapadi, mañjandro yasyā iti ⁵ padmā =gaurī| padyate =bodhyate, aneneti padanāma, tatra mā =varṇo yasyāḥ sā umānāmikā, 'yā hi nāmagabhāgeneti' | 'madhyamastadanujāmathorbhiṇāmi' tyādau nāmagamadhyamapadavat| ⁶ padi =pāde, mānti =viśvāni yasyāḥ iti vā| ⁷ padyate =gacchati, sevata iti, padaḥ =sevakaḥ, mo =brahmā yasya, iti vā| ⁸ suditi, sudi dhātoḥ kvipi sudirūpam| madhusūdoḥ =viṣṇoḥ, anaḥ =⁹prāṇabhūtaḥ, atipriyatvāttadvatprītiviṣayaḥ śivaḥ| ¹⁰tasya uraḥ vaḥ priyamanupūrayatu| yadvā madhusūdanasya =viṣṇoḥ, uraḥ =śreṣṭhaḥ, śiva eva| puruṣottamasyāpi pūjyatvādātmatvācca śreyān śiva iti|
'uro vakṣasi ca śreṣṭhe' itidarśanācchreṣṭhavācakasyāpyuraḥ śabdasya klīvatvam¹¹| athavā 'śivaḥ pūrve pātu mṛḍaḥ pātu dakṣiṇe' | madhusūdana iti vedasārākhyapadmapurāṇīya - 'śivasahasrastave' tathādarśanānmadhusūdana iti śivasyāpi nāma| tatra ekā vyutpattirupadarśitā, ¹²anye'pi darśayete - madhu =jalam, sūdayatīti| ¹³ madhu =kṣīraṃ, sūyata iti madhusūḥ =gauḥ, daṃ yasya, sa gopatiḥ, tena nayate =gacchatīti| 'naya gatau' kvipi, yallopaḥ| uraḥ kīdṛśam?
Linked texts (1)
- Gītagovinda — Jayadeva, Sanskrit