Gitagovinda 35
Śaśilekhā 35
- Language
- Sanskrit
35.1
śaśilekhā sā = gaurī| hṛdayānandane = prāṇapriye krīḍati¹ śive² nijagāda| u = punaḥ, anandane = ānande, āyata = āgatā³, śambhau nigadantī harṣamāpetyarthaḥ⁴| athavā⁵ he nijagāda! = sahajavacane! sā = lakṣmīḥ, yadunandano = viṣṇuḥ, iḥ = kāmaśca yasya ete yadājñāvaśāstādṛśa he! ayānandane = alaṅkāre kṛtakrīḍati, upamanyorāśrame aṣṭavaradānāt, yadunandanasya = kṛṣṇasya, candana = āhlādana he!, yathā kṛṣṇasya abhilaṣitaṃ pūritavānasi
35.2
śaśilekhā
alikuletyādipadāni samam³|
35.3
śaśilekhā śivapakṣe'pi samam¹|
35.4
śaśilekhā śivapakṣe'pi² samam|
35.5
śaśilekhā śivapakṣe'pi samam| athavā bhālasthacandre viśramitaśramaḥ, śīḥ = āyāsena śayanaṃ yasya, tādṛśaḥ karaḥ=kiraṇo yasya, tasmin|
35.6
śaśilekhā śivapakṣe'pi samam¹|
35.7
śaśilekhā śivapakṣe'pi samam¹| yadvā he śambaradāraṇavāraṇa! = kāmaśatro!, kaṃ = sukham, tasya dare = gambhīrāśraye|
śaśilekhā jaghane¹ kāñcīṃ ghaṭaya| kabarīcayaṃ srajā arcca = pūjaya| valayaśreṇīṃ pāṇau kalaya| nūpurau pade kuru| kaḥ = parvataḥ| kayoḥ = parvatayoriva, polo = mahattvam, vipulabhāraḥ, tayoḥ kucayoḥ kapolayośca patraṃ racayeti vā| ghaṭayetyādi² nūpurāvityantaṃ prāgvat| pula³ mahattve dhātuḥ bhāve ghañ| 'kaḥ parvate mayūre ceti'| atha ⁴kimarthamitthaṃ satvaraṃ vibhūṣaṇavinyāsaprayāsaḥ karttavyaḥ? āvayoratīva priyamananyasāmānyaṃ arddhanārīśvarabhāvaṃ vidhehīti bhaṅgayā āha- patraṃ hi citraṃ kuruṣveti| kutrāpyasambhāvitatvāt strīpuṃsvarūpamayatvāt pītagaurarūpasambandhācca, citraṃ = kutrāpyasambhāvitamarddhanārīśvarabhāvaṃ vidhehītyarthaḥ, ātmagāmindriyā phalakatvādātmanepadaprayogo'pi|
pītāmbaraḥ = ākāśavyāpī, apagatavastro digambaro vā, vicitranaṭanā-ghaṭanāpāṭavena naṭarūpo vā, ¹mahānaṭatvāt śivaḥ tathākarot| ²‘pītāmbaro bhaved viṣṇau bhavet pītāmbaro naṭe’ iti viśvaḥ| ³athavā he alaya! = avināśin rūpa!, sukhapālako brahmapālakastrailokyajanapāyī vā| uḥ = śivaḥ, tvam, īśca i ca = īḥ, kuce varttamānayostayoḥ, patraṃ = patrāvalirūpam, patraṃ racaya| pūrvaṃ dvayoḥ stanayoranayorupari dvayoranayoravasthitiḥ, ataḥ paraṃ ekastana eva ityājñāpatraṃ patrāvalicchalena racaya ityarthaḥ| kucayoriti, kuce śabdasya rūpam| pade = ekasminneva caraṇe, dvau nūpurau kuru, pādaprapannāvaparityājyatābodhanāya nūpurāviti| pāṇāvityapi, iti nigaditaḥ varaḥ = parameśvaraḥ, svāmī, vā, pītāṃ = gaurīm, tathā = arddhāṅganihitām, akarot| uriti, atra kartṛtvena yojyaṃ vā|
9||
35.8
śaśilekhā hariḥ = śivaḥ ²|
35.10
śaśilekhā paryaṅkīkṛtaḥ = parikarīkṛtaḥ, kaṭimbandhanīkṛta iti yāvat¹| pādāmbhoruhadhāriṇī = paricārikā², vāridhisutā³ = lakṣmīḥ, vidhisutā⁴ = sarasvatī ca yasyāḥ, sā lakṣmī-sarasvatīvandyā gaurī, vāridhisutaḥ = kalpadrumaḥ, ⁵cintāmaṇikāmadhenuvaraḥ, caraṇasthitakalpadrumā, padasevakacintitaphaladā devītyarthaḥ⁶| mānāpanodāya⁷ śive praṇate caraṇagatacandraseveti⁸ vā, anyatspaṣṭam⁹ |
35.11
¹yadityavyayam| yā gāndharvakalā'stītyarthaḥ| kauśalaṃ = anāmayādīnāṃ samūhaḥ| kauśaṃ = suśobhanam, kauśaṃ lāti = ādatte, dadāti sarvajīvebhyaḥ, sa sadāśivaḥ, tasya manuḥ = mantriḥ, tad dhyānaṃ yadasti, kīdṛśam? ²vaiṣṇavaṃ = viṣṇuprasādaprāptam, viṣṇoranubhavaviṣayaṃ vā anudhyānaṃ śaivamityarthaḥ| ³vaiṣṇavaṃ = viṣṇunā mārkaṇḍeyādibhyaḥ proktaṃ padmapurāṇādiprasiddhaṃ vaiṣṇavaṃ anudhyānaṃ yadastīti vā yojanā| kṛṣṇā⁴ = kālikā, tadekaṃ tano maheśaḥ, tasmin ātmā = mano yasya, tādṛśasya śivabhaktasyetyarthaḥ⁵| anyatsamam⁶||1 1||
Linked texts (1)
- Gītagovinda — Jayadeva, Sanskrit