Pramāṇa · Search · About · API

Gita Govinda 17

Rasikapriyā 17

Language
Sanskrit

17.1

idānīṃ kutracitkuñje rādhāṃ saṃsthāpya dūtī tacceṣṭitaṃ kṛṣṇe vinivedayati || atha tāmiti | athānantaraṃ rādhāsakhī taccaritaṃ rādhāyāścaritaṃ govinde nivedayāmāsa | kiṃbhūte govinde | manasijamande | kiṃ kṛtvā | tāṃ rādhāṃ gantumaśaktāṃ jñātvā | śarīrāntarvartinyāḥ śakterdarśanāviṣayatvena dṛṣṭveti | dṛśiratra jñānārthaḥ | kiṃbhūtām | tāṃ ciraṃ govinde'nuraktām | athavā latāgṛhe iti tasyādhikaraṇatvena vyākhyeyam | atraiva latāgṛhe saṅketasya kṛtatvāt | āryāchandaḥ |
pūrvaṃ dhruvapadaṃ vyākriyate | nāthahare iti | he nātha āvāsagṛhe saṅketasthāne rādhā sīdati avasādaṃ prāpnoti || atha padāni || paśyatīti | sā rādhā rahasi raho nimittāntaranimittaṃ ekāntanimittaṃ vā diśi diśi bhavantaṃ paśyati | sarvā diśastasyāstanmayā eva jātā ityarthaḥ | tadadvaitamabhavadityarthaḥ | 'saṅgamavirahaviveke varamiha viraho na saṅgamastasyāḥ | saṅge sāpi tathaikā tribhuvanamapi tanmayaṃ virahe' || kiṃ kurvantam | tadadharamadhuramadhūni pibantam |
tvadabhisaraṇeti | he mādhava, sā rādhā tvadabhisaraṇe rabhasena valantī saṃbhrajamānā | arthāttvadabhisāravegam | kiyanti padāni calantī satī patati | tasmātsthānādadhikaṃ gantumaśakyetyarthaḥ |

17.2

vihiteti | sā paraṃ tava ratikalayā rativijñānena ratiśilpena paraṃ jīvati nānya upāyaḥ | kiṃ bhūtā sā | vihitā kṛtapāṇḍuramṛṇālāṃkurakaṭakā |

17.3

muhuriti | sā muhurvāraṃ vāramavalokitā maṇḍanānāṃ līlā vilāso yayā sā | imāni tāni maṇḍanāni tatsuratasamārambhayogyānīti muhurmuhuḥ kānicitparidadhāti | kiṃbhūtā satī | ahaṃ madhuripuriti bhāvanaśīlā dhyānasvabhāvā | etena strīyogyāni maṇḍanāni muktvā tvadvirahaduḥkhāpanodāya puruṣāyitasuratayogyāni maṇḍanāni dadhānā svayameva tvadrūpībhūya kālamativāhayatītyarthaḥ | athavā tvadalābhātsvayameva tvaṃ ca rādhā ca bhūtvā | 'strīṇāṃ priyālokaphalo hi veśaḥ' iti tvaccetoharāṇi maṇḍanāni ādadhānā varttate |

17.4

tasyā rādhāyā eva adharamadhūni pibantam | evamavasthamevetyarthaḥ | tadadharasaṃsargānmadhurāṇi madhūni yānyakṣarāṇi tāni śṛṇvantam | atyādaraṃ śravaṇaṃ pānamucyate | tasyādaraśravaṇena tasyālīkatvaṃ dyotyate | prativacanābhāvāt |

17.5

śliṣyatīti | he hare, sā harirupagata iti kṛtvā snigdhanīlatvasāmyādanalpaṃ sthūlaṃ timiramandhakāraṃ śliṣyati cumbati ca | kiṃbhūtaṃ timiram | kiṃcijjaladharasadṛśaṃ |

17.6

bhavatīti | he hare, sā vāsakasajjā nāma nāyikā bhavati | tvayi vilambanakāriṇi sati vilapati vilāpānkaroti roditi aśrūṇi vimuñcati | 'dūtīmaharahaḥ preṣya sajjite vāsaveśmani | 'yasyā na milati preyānsā hi vāsakasajjikā' iti |

17.7

śrījayadeveti | śrījayadevakaveridamuditaṃ rasikajanaṃ atimuditaṃ hṛṣṭataraṃ tanutām | athavā rasikajanena muditaṃ harṣe tanutām |

17.8

tvariteti | sā rādhā anuvāraṃ vāraṃ vāraṃ sakhīmiti vadati | itīti kim | he sakhi, haristvaritaṃ śīghraṃ abhisāraṃ saṅketasthānaṃ kathaṃ nopaiti kathaṃ na yāti |
tathā ca saṅgītarāje | 'mālavīyaḥ smṛto gauḍo rāgastālo'ṅkatālakaḥ | śṛṅgāro vipralambhākhyo raso devā-

Linked texts (1)