Gita Govinda 17
Rasikapriyā 17
- Language
- Sanskrit
17.1
idānīṃ kutracitkuñje rādhāṃ saṃsthāpya dūtī tacceṣṭitaṃ kṛṣṇe vinivedayati || atha tāmiti | athānantaraṃ rādhāsakhī taccaritaṃ rādhāyāścaritaṃ govinde nivedayāmāsa | kiṃbhūte govinde | manasijamande | kiṃ kṛtvā | tāṃ rādhāṃ gantumaśaktāṃ jñātvā | śarīrāntarvartinyāḥ śakterdarśanāviṣayatvena dṛṣṭveti | dṛśiratra jñānārthaḥ | kiṃbhūtām | tāṃ ciraṃ govinde'nuraktām | athavā latāgṛhe iti tasyādhikaraṇatvena vyākhyeyam | atraiva latāgṛhe saṅketasya kṛtatvāt | āryāchandaḥ |
pūrvaṃ dhruvapadaṃ vyākriyate | nāthahare iti | he nātha āvāsagṛhe saṅketasthāne rādhā sīdati avasādaṃ prāpnoti || atha padāni || paśyatīti | sā rādhā rahasi raho nimittāntaranimittaṃ ekāntanimittaṃ vā diśi diśi bhavantaṃ paśyati | sarvā diśastasyāstanmayā eva jātā ityarthaḥ | tadadvaitamabhavadityarthaḥ | 'saṅgamavirahaviveke varamiha viraho na saṅgamastasyāḥ | saṅge sāpi tathaikā tribhuvanamapi tanmayaṃ virahe' || kiṃ kurvantam | tadadharamadhuramadhūni pibantam |
tvadabhisaraṇeti | he mādhava, sā rādhā tvadabhisaraṇe rabhasena valantī saṃbhrajamānā | arthāttvadabhisāravegam | kiyanti padāni calantī satī patati | tasmātsthānādadhikaṃ gantumaśakyetyarthaḥ |
17.2
vihiteti | sā paraṃ tava ratikalayā rativijñānena ratiśilpena paraṃ jīvati nānya upāyaḥ | kiṃ bhūtā sā | vihitā kṛtapāṇḍuramṛṇālāṃkurakaṭakā |
17.3
muhuriti | sā muhurvāraṃ vāramavalokitā maṇḍanānāṃ līlā vilāso yayā sā | imāni tāni maṇḍanāni tatsuratasamārambhayogyānīti muhurmuhuḥ kānicitparidadhāti | kiṃbhūtā satī | ahaṃ madhuripuriti bhāvanaśīlā dhyānasvabhāvā | etena strīyogyāni maṇḍanāni muktvā tvadvirahaduḥkhāpanodāya puruṣāyitasuratayogyāni maṇḍanāni dadhānā svayameva tvadrūpībhūya kālamativāhayatītyarthaḥ | athavā tvadalābhātsvayameva tvaṃ ca rādhā ca bhūtvā | 'strīṇāṃ priyālokaphalo hi veśaḥ' iti tvaccetoharāṇi maṇḍanāni ādadhānā varttate |
17.4
tasyā rādhāyā eva adharamadhūni pibantam | evamavasthamevetyarthaḥ | tadadharasaṃsargānmadhurāṇi madhūni yānyakṣarāṇi tāni śṛṇvantam | atyādaraṃ śravaṇaṃ pānamucyate | tasyādaraśravaṇena tasyālīkatvaṃ dyotyate | prativacanābhāvāt |
17.5
śliṣyatīti | he hare, sā harirupagata iti kṛtvā snigdhanīlatvasāmyādanalpaṃ sthūlaṃ timiramandhakāraṃ śliṣyati cumbati ca | kiṃbhūtaṃ timiram | kiṃcijjaladharasadṛśaṃ |
17.6
bhavatīti | he hare, sā vāsakasajjā nāma nāyikā bhavati | tvayi vilambanakāriṇi sati vilapati vilāpānkaroti roditi aśrūṇi vimuñcati | 'dūtīmaharahaḥ preṣya sajjite vāsaveśmani | 'yasyā na milati preyānsā hi vāsakasajjikā' iti |
17.7
śrījayadeveti | śrījayadevakaveridamuditaṃ rasikajanaṃ atimuditaṃ hṛṣṭataraṃ tanutām | athavā rasikajanena muditaṃ harṣe tanutām |
17.8
tvariteti | sā rādhā anuvāraṃ vāraṃ vāraṃ sakhīmiti vadati | itīti kim | he sakhi, haristvaritaṃ śīghraṃ abhisāraṃ saṅketasthānaṃ kathaṃ nopaiti kathaṃ na yāti |
tathā ca saṅgītarāje | 'mālavīyaḥ smṛto gauḍo rāgastālo'ṅkatālakaḥ | śṛṅgāro vipralambhākhyo raso devā-
Linked texts (1)
- Gītagovinda — Jayadeva, Sanskrit